Meta-güdü
Metamotivation
Tanım
Abraham Maslow'un hümanist psikoloji kuramında, bireyin eksiklikleri gidermek yerine karakter gelişimi, olgunlaşma ve kendini gerçekleştirme potansiyellerini hayata geçirmesini sağlayan aşkın güdülenme düzeyi.
Örnek Vaka / Uygulama
Temel finansal ve sosyal güvenliğini sağlamış, hayatının ortasındaki bir sanatçının, artık para veya onay kazanma hırsı olmaksızın, yalnızca gerçeği, estetik kusursuzluğu ve evrensel uyumu yakalamak adına yıllarını laboratuvar veya atölye çalışmalarına adaması meta-güdünün somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Meta-güdü, klasik homeostatik dürtü azaltma teorilerinin ötesine geçerek insan potansiyelinin dinamik doğasını inceler. Eksiklik güdülenmesinden (deficiency motivation / D-motivation) niteliksel olarak ayrılır; çünkü D-güdüleri açlık, güvenlik veya aidiyet gibi eksik olanı tamamlama amacı güderken, meta-güdü (B-motivation / varlık güdüsü) bireyin var olan potansiyelini, hakikati, güzelliği, adaleti ve anlamı arama eğilimini temsil eder. Maslow'a göre bu güdüler, gereksinimler hiyerarşisinin en tepesindeki kendini gerçekleştirme ve aşkınlık (transcendence) basamaklarında, temel hayatta kalma kaygıları tamamen yatıştığında kendiliğinden ortaya çıkar. Biyolojik temelli olmakla birlikte, bu düzeydeki yönelimler dışsal ödüllerle değil, bizzat deneyimin içkin değeriyle beslenir.
Etimoloji
Yunanca 'meta' [ötesinde, aşarak] + Latince 'motivus' [harekete geçiren, güdüleyen] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Eksiklik güdüsü (Deficiency motivation) ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki temel fark, eksiklik güdüsünün homeostazı ve eksik bir şeyi tamamlamayı hedeflemesi, meta-güdünün ise içsel potansiyelin ifadesini ve büyüme odaklı tatmini amaçlamasıdır.