Nomolojik Geçerlik
Nomological Validity
Tanım
Bir psikometrik ölçüm aracının, ölçtüğü yapının teorik ağındaki (nomolojik ağ) diğer değişkenlerle olan ilişkilerinin önceden belirlenmiş hipotezleri ne ölçüde doğruladığını gösteren geçerlik türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir 'İş Stresi Ölçeği'nin nomolojik geçerliğini test etmek için araştırmacılar şu teorik ağı kurarlar: Stres, tükenmişlik ile pozitif yönde; iş tatmini ile negatif yönde ilişki göstermeli, ancak saç rengi gibi alakasız bir değişkenle hiçbir korelasyon vermemelidir. Yapılan analizler bu teorik matrisi tam olarak doğruluyorsa, ölçeğin nomolojik geçerliğe sahip olduğu kanıtlanır.
Derin Analiz
Psikometri ve psikolojik test geliştirme süreçlerinde nomolojik geçerlik, yapı geçerliğinin en üst düzey ve en kapsamlı aşamasını oluşturur. Lee Cronbach ve Paul Meehl'in (1955) geliştirdiği nomolojik ağ (nomological network) çerçevesinde şekillenir. Bu ağ, ölçülen soyut yapının (örneğin tükenmişlik veya zekâ) hangi teorik kavramlarla pozitif, hangi kavramlarla negatif ilişkide olması gerektiğini ve hangilerinden bağımsız durması gerektiğini bir sistem olarak ortaya koyar. İstatistiksel analiz aşamasında yapısal eşitlik modellemesi (SEM) veya çoklu regresyon teknikleri kullanılarak, elde edilen ampirik verilerin teorik ağın öngörüleriyle uyumu test edilir. Eğer ölçek, teorik ağın öngördüğü yasalara veya ilişkiler ağına uymuyorsa, ölçüm aracının yapı geçerliği sakatlanmış kabul edilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Yapı geçerliği (construct validity) ile sıkça karıştırılır; ancak nomolojik geçerlik, yapı geçerliğinin daha geniş bir alt kümesidir ve sadece tekil bir yapının iç tutarlılığını değil, o yapının diğer tüm teorik yapılarla olan ilişkiler ağını bütünsel olarak test eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele