Ön-kaçınma Uyarıcısı
Preaversive Stimulus
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir fareye elektrik şoku (aversif uyarıcı) verilmeden hemen önce bir ses tonu (ön-kaçınma uyarıcısı) dinletilir. Birkaç eşleşmeden sonra fare, sesi duyduğu anda şok henüz gelmemiş olmasına rağmen donma (freezing) tepkisi göstermeye ve yiyecek almak için kaldıraca basmayı bırakmaya başlar.
Derin Analiz
Klasik ve operant koşullanma paradigmalarında preaversive stimulus, organizmanın tehdit veya ceza ile karşılaşmadan önce edindiği kritik bir sinyal işlevi görür. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür uyarıcılar amigdala öncülüğünde korku devresini (fear circuitry) tetikler ve hipokampal yapılar aracılığıyla bağlamsal öğrenmeyle bütünleştirilir. Organizma, bu uyarıcıyı algıladığı anda henüz fiziksel acı veya zarar ortaya çıkmamış olsa bile otonom sinir sisteminde (sempatik aktivasyon) bir hazırlık tepkisi gösterir. Bu mekanizma, koşullu baskılanma (conditioned suppression) deneylerinin temelini oluşturur; zira ön-kaçınma uyarıcısının varlığı, hayvanın devam eden ödül odaklı davranışlarını (örneğin kaldıraç basma) belirgin şekilde yavaşlatır veya durdurur.
Etimoloji
Latince 'prae-' (önce, önünde) ve 'aversivus' (uzaklaştıran, kaçınılan; 'avertere' [uzaklaştırmak, çevirmek] fiilinden türetilmiş) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Nötr uyarıcı ile karıştırılabilir; ancak nötr uyarıcı başlangıçta herhangi bir tepki yaratmazken, ön-kaçınma uyarıcısı aversif bir sonuçla eşleşerek uyarıcı işlevi kazanmıştır. Tamamen aversif uyarıcının kendisinden (örneğin şokun bizzat kendisinden) ayırt edilmelidir; burada söz konusu olan zarar veren uyarıcının öncüsüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Sözdebilim
Sözdebilim
Pseudoscience
Gerçek bir bilim dalı gibi görünen ancak bilimsel yöntem, ampirik test edilebilirlik ve yanlışlanabilirlik ölçütlerini karşılamayan teori ve yöntemler sistemi.
İncele
Zaman Paylaşımı
Zaman Paylaşımı
Time Sharing
İki veya daha fazla görev aynı anda yürütülürken dikkatin bu görevler arasında hızla değiştirilmesi sürecidir.
İncele
Bellek İnhibisyonu
Bellek İnhibisyonu
Memory İnhibition
İlgisiz, istenmeyen veya rekabet eden bilgilerin etkin bir şekilde bastırılmasını ve hedef bilgiye erişilmesini sağlayan bilişsel kontrol mekanizmasıdır.
İncele
Bilişsel Sezgisel
Bilişsel Sezgisel
Cognitive Heuristic
Karmaşık problemleri çözmek ve hızlı kararlar almak için zihnin kullandığı, bilişsel yükü azaltan pratik zihinsel kestirmeler ve kural setleridir.
İncele