Onarıcı Adalet
Restorative Justice
Tanım
Suç eylemi sonrasında cezalandırmaya odaklanmak yerine, mağdurun zararını gidermeyi, failin rehabilitasyonunu ve toplumsal barışı yeniden tesis etmeyi amaçlayan kriminolojik ve psikososyal yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddet içermeyen bir mal varlığı suçu işleyen bir genç fail ile mağdurun profesyonel bir kolaylaştırıcı gözetiminde bir araya geldiği çember oturumunda; failin zararı maddi ve manevi olarak telafi etme planı yapması, mağdurun ise yaşadığı korku ve kaygıyı doğrudan ifade ederek psikolojik kapanış sağlaması onarıcı adalet uygulamasına somut bir örnektir.
Derin Analiz
Onarıcı adalet, geleneksel ceza adalet sistemlerinin aksine, suçu devletin bireye karşı işlenmiş bir kural ihlali olarak değil, bireyler ve topluluklar arasındaki ilişkilerin zedelenmesi olarak ele alır. Kriminoloji ve adalet psikolojisi bağlamında bu model, failin işlediği fiilin sorumluluğunu üstlenmesini (accountability), mağdurun sesini duyurmasını ve failliğin psikolojik kökenlerindeki travmatik veya sosyal eksikliklerin onarılmasını hedefler. Nörobiyolojik ve sosyal bilişsel düzeyde, mağdur ile fail arasındaki güvenli diyalog süreçleri, her iki tarafta da ampirik olarak gözlemlenebilen stres regülasyonunu ve empati devrelerinin (özellikle ayna nöron sisteminin) yeniden aktive olmasını destekler. Suçluluğun damgalanması yerine eylemin utancı ile failin onurunun ayrıştırılması, mükerrer suç oranlarını (recidivism) düşürmede kritik bir etken olarak karşımıza çıkar.
Etimoloji
Latince 'restorare' (yeniden kurmak, eski haline getirmek) ve Latince 'iustitia' (adalet, hakkaniyet) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Geleneksel cezalandırıcı adalet (retributive justice) ile sıklıkla karıştırılır; cezalandırıcı adalet suçun karşılığı olarak acı vermeye ve orantılı cezaya odaklanırken, onarıcı adalet geleceğe dönük iyileşmeye ve zararın giderilmesine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kriminoloji
Kriminoloji
Criminology
Suçun, suçlu davranışın, bu davranışların nedenlerinin, önlenmesinin ve toplumsal cezalandırma mekanizmalarının bilimsel ve ampirik olarak incelenmesi.
İncele
Rehabilitasyon
Rehabilitasyon
Rehabilitation
Yaralanma, hastalık veya bozukluk sonrası bireyin sağlığını, bağımsızlığını, esenliğini ve işlevsellik düzeyini en üst seviyeye geri kazandırma süreci.
İncele