Öntest
Pretest
Tanım
Deneysel bir müdahale, eğitim veya manipülasyon öncesinde katılımcıların mevcut özelliklerini, bilgi düzeylerini ya da yeteneklerini ölçmek amacıyla uygulanan ilk değerlendirme.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli sosyal kaygı müdahale programının etkinliğini ölçmek isteyen bir klinik psikolog, çalışma grubuna randomize etmeden önce tüm katılımcılara Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği'ni öntest olarak uygular. Alınan bu başlangıç puanları, 12 haftalık tedavi sonrasında tekrar ölçülecek sontest puanlarıyla karşılaştırılarak terapötik değişimin net boyutu hesaplanır.
Derin Analiz
Öntest, deneysel ve yarı-deneysel araştırma desenlerinde içsel geçerliği (internal validity) korumak için kritik bir metodolojik araçtır. Bağımsız değişkenin etkisini net bir şekilde yalıtabilmek adına, grupların müdahale öncesindeki başlangıç çizgisi (baseline) ölçülmelidir. İstatistiksel düzlemde, öntest puanları kovaryans analizinde (ANCOVA) kontrol değişkeni olarak kullanılarak gruplar arası başlangıç farklılıklarının bağımlı değişken üzerindeki olası karıştırıcı (confounding) etkileri arındırılır. Ayrıca, katılımcıların yönergelere ve test formatına aşina olmasını sağlayarak öğrenme etkisini veya test kaygısını stabilize eder. Ancak reaktivite tehdidi, yani öntestin kendisinin bir müdahale gibi davranarak sontest sonuçlarını manipüle etmesi (test etkisi), yöntemsel dezavantajları arasında yer alır.
Etimoloji
Latince 'prae-' (önce, önünde) öneki ile İngilizce 'test' (deneme, sınama, kökeni Latince 'testum' [toprak kap]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sontest (posttest) ile karıştırılır; sontest müdahale sonrasındaki değişimi ölçerken, öntest müdahale öncesi durumu belirler. Pilot çalışma ile de karıştırılabilir; pilot çalışma tüm prosedürün provasıyken, öntest ana çalışmanın veri toplama bataryasının ilk aşamasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sontest
Sontest
Posttest
Bir müdahale, tedavi veya deneysel manipülasyon sonrasında, katılımcılarda meydana gelen değişimleri saptamak amacıyla gerçekleştirilen son ölçümdür.
İncele
Bağımlı Değişken
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
İncele
Kovaryans Analizi
Kovaryans Analizi
ANCOVA
Gruplar arası ortalama farklarını incelerken, bağımlı değişken üzerinde potansiyel karıştırıcı etkisi bulunan bir veya daha fazla sürekli dışsal değişkenin (kovaryatın) istatistiksel olarak kontrol edilmesini sağlayan genel doğrusal model yöntemidir.
İncele