Örtük Konuşma
Covert Speech
Tanım
Bireyin sesli bir şekilde dışa vurmadan, kendi iç sesini veya düşünce akışını zihinsel olarak yapılandırma sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir satranç oyuncusunun hamle yapmadan önce zihninden 'Eğer veziri buraya koyarsam mat olurum' cümlesini sesli seslendirmeden, sadece içsel fonolojik temsille geçirmesi örtük konuşmaya örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Örtük konuşma, bilişsel psikoloji ve psikolinguistikte içsel konuşmanın (inner speech) motor ve işitsel imgeleme boyutunu inceler. Genellikle Broca ve Wernicke alanlarını içeren nöral devrelerin, overt (açık) konuşma eylemini fiziksel kas kasılmalarına dönüştürmeden subkortikal ve kortikal düzeyde aktive olmasıyla gerçekleşir. Lev Vygotsky'nin sosyo-kültürel gelişim kuramında çocukluk dönemindeki dışsal konuşmanın içselleşme evresinin temel taşı olarak ele alınır. Düşünce ile dil arasındaki bilişsel köprüyü oluşturur ve çalışma belleğinin (working memory) fonolojik döngü bileşeniyle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'coopertus' (örtülü, gizli) sözcüğünden türetilen 'covert' ve Eski İngilizce 'gesprēc' (konuşma, diyalog) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Subvokal konuşma (subvocal speech) ile sıklıkla karıştırılır; subvokal konuşmada dil ve ses tellerinde mikro düzeyde istemsiz kas aktiviteleri saptanabilirken, örtük konuşma daha soyut ve saf bir zihinsel dil temsilidir.