Otomatik Aktivasyon
Automatic Activation
Tanım
Uyarıcıların irade dışı işlenmesi ve bunlara karşılık gelen tepkilerin bilinçli bir çaba olmaksızın hızla hazırlanması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir sokakta yürürken birden ayağınızın ucunda beliren kıvrık bir ipin aniden yılan olarak algılanması ve beyin daha 'bu bir iptir' diyecek bilişsel analizi tamamlamadan vücudun kasılması ve kaçış tepkisi için otomatik aktivasyonla hazırlanması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında otomatik aktivasyon, dışsal veya içsel uyarıcıların (örneğin kelimeler, yüz ifadeleri, duygusal tetikleyiciler) merkezi sinir sisteminde bilinçli farkındalık eşiğine ulaşmaksızın sinirsel ağları uyararak motor veya bilişsel hazırlık potansiyeli yaratmasıdır. Bu süreç, prefrontal korteksin üst düzey yürütücü işlevlerinin denetimine gerek kalmaksızın, limbik sistem ve duyusal korteksler arasındaki hızlı geri bildirim döngüleri üzerinden gerçekleşir. İstemli işlemeye kıyasla çok daha düşük bir bilişsel yük harcar ve tepki süresini maksimize eder.
Etimoloji
Latince 'automatus' (kendi kendine hareket eden, irade dışı) ve 'activare' (faaliyete geçirmek, eyleme dökmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İstemli işleme (controlled processing) ve bilinçli priming; istemli işleme yüksek düzeyde dikkat ve bilişsel kaynak gerektirirken, otomatik aktivasyon tamamen istemsiz ve hızlıdır.