Öz-bildirim Yanlılığı
Self-report Bias
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun yürüttüğü bağımlılık araştırmasında, hastaların haftalık alkol tüketimini anket yoluyla beyan etmesi istenmiştir. Utanç duygusu ve sosyal damgalanma korkusu yaşayan hastaların gerçek tüketim miktarını %50 oranında daha düşük bildirmesi, öz-bildirim yanlılığının klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Öz-bildirim yanlılığı, psikometrik ve deneysel araştırmalarda iç geçerliği tehdit eden en sinsi sistematik hatalardan biridir. Bireylerin bilişsel süreçlerinde tam bir kavrayışa sahip olmaması (metakognitif sınırlılıklar), geçmişe dönük hatırlama hataları (recall bias) veya bilinç dışı savunma mekanizmaları bu hatayı besler. Daha da önemlisi, katılımcıların sosyal kabul görme arzusu (social desirability), araştırmacının beklentilerini karşılama eğilimi (demand characteristics) gibi motivasyonel faktörler verilerin manipüle edilmesine yol açar. İstatistiksel olarak bu durum, değişkenler arasındaki varyansın yapay olarak şişmesine veya sönümlenmesine neden olarak etki büyüklüğünü (effect size) zedeler. Klinik ve bilişsel bilimlerde bu yanlılığı minimize etmek için örtük ölçüm araçları (implicit measures), fizyolojik kayırlar ve çapraz geçerli gözlemsel yöntemler zorunludur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sosyal istenirlik yanlılığı (social desirability bias) ile sıkça karıştırılır; ancak sosyal istenirlik bu yanlılığın sadece motivasyonel alt nedenlerinden biridir. Öz-bildirim yanlılığı ise bilmemezlik veya bellek hataları gibi motivasyon dışı bilişsel eksiklikleri de kapsayan daha geniş bir metodolojik şemsiyedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Yardımlı İntihar
Yardımlı İntihar
Assisted Suicide
Bir bireyin, hayatına son vermesi için gerekli araçların (örneğin reçete edilmiş lethal dozda ilaç) bir başkası tarafından sağlandığı ve nihai eylemin bireyin kendisi tarafından gerçekleştirildiği ölüm biçimi.
İncele
Weight Watchers
Weight Watchers
Weight Watchers
Hem sosyal destek gruplarının hem de bireysel öz-yardım mekanizmalarının unsurlarını içeren, geniş çapta erişilebilir bir kilo kaybı ve kontrol programı.
İncele
Alkolik
Alkolik
Alcoholic
Olumsuz sonuçlara, işlevsellikte bozulmaya ve kişisel sıkıntılara rağmen düzenli olarak alkol kötüye kullanımı sergileyen, alkol kullanım bozukluğuna sahip birey.
İncele
Hayvanla Cinsel İlişki
Hayvanla Cinsel İlişki
Bestiality
Bir insanın insan dışı bir hayvanla anal veya genital yoldan cinsel ilişkiye girmesi veya benzer bir cinsel temas yoluyla uyarılma veya tatmin elde etmesi.
İncele