Öz Odaklanma
Self-focus
Tanım
Bilinçli dikkatin bireyin kendisine, düşüncelerine, gereksinimlerine, arzularına ve duygularına yöneltilme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir bireyin, kalabalık bir ortama girdiğinde dışarıdaki insanları gözlemlemek yerine sürekli olarak kendi kalp atış hızına, terlemesine ve 'acaba tuhaf görünüyor muyum?' düşüncesine odaklanması kronik öz odaklanmaya klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Öz odaklanma, bilişsel kaynakların dış dünyadan içsel dünyaya yönlendirilmesini ifade eder. Literatürde iki temel boyutta incelenir: Durumsal (state) öz odaklanma, çevresel tetikleyicilerle anlık olarak ortaya çıkan nesnel öz-farkındalığı tanımlarken; özellik (trait) temelli öz odaklanma, kronik bir öz-bilinç kalıbını temsil eder. Aşırı düzeydeki özellik temelli öz odaklanma; bireyin içsel uyaranları (özellikle tehdit veya yetersizlik algısı taşıyanları) ruminatif bir döngüde işlemlemesine neden olur. Bu durum, bilişsel esnekliği azaltarak depresyon, yaygın anksiyete ve madde kullanımı gibi psikopatolojilerin gelişiminde ve sürdürülmesinde merkezi bir kırılganlık faktörü olarak işlev görür.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi, ben) zamirinin 'focus' (odak, odak noktası, Latince 'hearth' [ocak] kökünden türetilen optik terim) ile birleşmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Öz-farkındalık (self-awareness) nötr veya nesnel bir gözlem durumunu kapsarken; öz odaklanma dikkat kapasitesinin doğrudan içsel süreçlere kanalize edilmesidir. Ruminasyon ile karıştırılmamalıdır; ruminasyon öz odaklanmanın alt kümesi olup özellikle geçmiş odaklı tekrarlayıcı negatif düşünceleri içerir.
Keşfetmeye Devam Edin
Öz-farkındalık
Öz-farkındalık
Self-awareness
Bireyin kendi içsel durumlarını, düşüncelerini, duygularını, güdülerini ve bedensel varlığını nesnel bir nesne olarak algılayıp değerlendirebilme kapasitesidir.
İncele
Rüminasyon
Rüminasyon
Rumination
Aynı stresli, olumsuz veya travmatik düşünce temalarının zihinde aşırı ve tekrarlayıcı biçimde, işlevselliği bozacak derecede döndürülmesi süreci.
İncele