Özellik-negatif Ayırt Etme
Feature-negative Discrimination
Tanım
İki benzer uyarıcıdan birinin ayırt edici özelliğinin olumsuz (sönme ile ilişkili) uyarıcının yapısında yer aldığı bir git/gitme (go/no-go) ayırt etme prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir güvercin deneyinde, ekranda beliren kırmızı daire pekiştireç (yem) sağlarken (pozitif uyarıcı), ortasında küçük bir siyah nokta olan kırmızı daire hiçbir zaman ödül getirmemektedir ve sönme koşuluna bağlanmıştır. Güvercin, siyah noktanın varlığının ödülün yokluğu anlamına geldiğini zamanla öğrenerek sadece düz kırmızı daireye gagalar (git), noktalı daireye ise tepki vermez (gitme).
Derin Analiz
Özellik-negatif ayırt etme, klasik ve edimsel koşullanma paradigmalarında organizmanın iki uyarıcıyı birbirinden ayırmayı öğrendiği karmaşık bir süreçtir. Bu prosedürde, pozitif uyarıcı (S+) ödül veya pekiştireçle ilişkilendirilirken, negatif uyarıcı (S-) ise özel bir ayırt edici özelliğe sahiptir ve bu özellik sönme (extinction) süreçlerini tetikler. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, organizma bu özelliği ipucu olarak kullanarak hangi durumda tepki vermemesi gerektiğini (no-go) öğrenir. Öğrenme kuramında inhibisyon (baskılama) mekanizmalarının ve uyarıcı genellemesinin nasıl kontrol edildiğini incelemek için temel bir laboratuvar modelidir.
Etimoloji
İngilizce 'feature' (özellik, belirti) + 'negative' (olumsuz) + 'discrimination' (ayırt etme, fark gözetme) kelimelerinin birleşiminden oluşan, deneysel psikoloji ve öğrenme kuramlarında kullanılan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Özellik-pozitif ayırt etme (feature-positive discrimination) ile karıştırılır; ikincisinde ayırt edici özellik pozitif (ödüllendirilen) uyarıcıda bulunurken, özellik-negatif prosedürde bu özellik sönme ile ilişkilendirilen uyarıcıdadır.