Pemolin
Pemoline
Tanım
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde geçmişte kullanılan, amfetamin benzeri etkiler gösteren ancak ciddi hepatotoksisite riskleri nedeniyle piyasadan çekilmiş non-amfetamin merkezi sinir sistemi uyarıcısıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
1990'lı yıllarda tedavi dirençli DEHB tanısı almış 10 yaşındaki bir erkek çocuğuna, amfetamin bazlı alternatiflerin yetersiz kalması üzerine Cylert ticari adıyla pemoline reçete edilmiştir. İlaç akademik odaklanmada belirgin bir artış sağlasa da, rutin karaciğer fonksiyon testlerinde transaminaz enzimlerinde progresif bir yükseliş saptanmış, potansiyel fatal hepatotoksisite riski sebebiyle tedavi acilen kesilerek alternatif non-stimulan ajanlara geçilmiştir.
Derin Analiz
Pemolin, farmakodinamik olarak merkezi sinir sistemini (MSS) uyaran bir psikostimulandır. Temel etki mekanizması, presnaptik dopamin alımının (reuptake) blokajı üzerine kuruludur; bu sayede sinaptik aralıktaki dopamin konsantrasyonunu artırarak uyanıklığı, dikkati ve yürütücü işlevleri modüle eder. Metilfenidat ve amfetamin türevlerine benzer klinik endikasyonlarla, özellikle DEHB yönetiminde kullanılmıştır. Ancak klinik pratikte sağladığı bilişsel faydalar, nadir fakat fulminan karaciğer yetmezliği, hepatotoksisite ve Tourette sendromu gelişimine tetikleyici olabilmesi gibi ağır riskler barındırması nedeniyle gölgede kalmıştır. Bu farmakovijilans verileri doğrultusunda, Kanada'da 1999 ve Amerika Birleşik Devletleri'nde 2005 yıllarında ticari dolaşımı tamamen sonlandırılmıştır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Psikostimülan
Psikostimülan
Psychostimulant
Merkezi sinir sisteminin aktivitesini artırarak uyanıklığı, enerjiyi, dikkat düzeyini ve motor aktiviteyi yükselten farmakolojik ajan sınıfı.
İncele
Metilfenidat
Metilfenidat
Methylphenidate
Katekolamin geri alımını bloke ederek dopamin ve norepinefrin sinyalizasyonunu artıran, DEHB ve narkolepsi tedavisinde kullanılan sentetik bir psikostimülandır.
İncele