Cylert
Cylert
Tanım
Merkezi sinir sistemini uyarıcı etkisinden ötürü geçmişte Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde reçete edilen pemoline adlı molekülün eski ticari adı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlerde dikkat eksikliği semptomlarını yönetmek adına geçmiş 1990'lı yıllarda Cylert tedavisi gören bir hastanın, rutin karaciğer enzimi kontrollerinde transaminaz düzeylerinin normal sınırların üstüne çıkması üzerine, hekim tarafından ilacın derhal kesilmesi ve alternatif bir non-stimülan tedavi seçeneğine geçilmesi vakası.
Derin Analiz
Cylert, kimyasal olarak 2-amino-5-feniloxazol-4(5H)-on yapısına sahip olan pemoline için kullanılan tescilli ticari markadır. Dopamin ve norepinefrin geri alımını inhibe ederek sinaptik aralıktaki katekolamin konsantrasyonunu artıran bir psikostimülandır. Metilfenidat ve amfetaminlere kıyasla daha yavaş bir etki başlangıcına sahip olması nedeniyle bir dönem uzun süreli uyarım sağlamak amacıyla tercih edilmiştir. Ancak, klinik kullanım süreci boyunca vakalarda görülen ciddi, geri dönüşsüz ve bazen ölümcül hepatotoksisite (karaciğer yetmezliği) vakaları nedeniyle farmakolojik risk profili, sağladığı terapötik faydanın çok üzerine çıkmıştır. Bu hepatik toksisite riski, rutinde düzenli karaciğer fonksiyon testlerinin (ALT, AST) zorunlu kılınmasına yol açmış, nihayetinde ise Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) başta olmak üzere küresel regülatör otoritelerin piyasadan çekilmesine veya ruhsatının iptal edilmesine neden olmuştur. Klinik psikofarmakoloji tarihinde, risk-yarar analizinin olumsuz sapma gösterdiği durumlarda bir molekülün farmakolojik havuzdan nasıl tasfiye edildiğinin ders niteliğindeki örneklerinden biridir.
Etimoloji
Pemoline etken maddesinin Abbott Laboratories tarafından kullanılan eski ticari tescilli ismi; farmasötik adlandırma türevi.
Karıştırmayın
Ritalin (metilfenidat) ve Adderall (amfetamin tuzları); her ikisi de DEHB tedavisinde kullanılan stimülanlar olup pemoline türevi değildir ve farklı hepatotoksisite profillerine sahiptir.