Peritravmatik Dissosiyasyon
Peritraumatic Dissociation
Tanım
Travmatik bir olay sırasında veya hemen sonrasında ortaya çıkan, bireyin çevresiyle veya kendi bedeniyle bağının geçici olarak kopması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir trafik kazası geçiren bir sürücünün, arabanın hurdaya döndüğü o anlarda hiçbir korku hissetmemesi, sanki kazayı havadan izleyen bir yabancıymış gibi calm bir şekilde tavanı seyretmesi ve olay bittikten sonra saatlerce nerede olduğunu idrak edememesi.
Derin Analiz
Peritravmatik dissosiyasyon, akut travmatik stres tepkilerinin en kritik habercilerinden biridir. Birey, yaşanan dehşet verici olay esnasında gerçeklik algısını yitirebilir, olayları dışarıdan bir gözlemci gibi (depersonalizasyon) veya rüya/film izliyormuş gibi (derealizasyon) algılayabilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum aşırı aktive olmuş amigdalanın prefrontal korteksin üst düzey entegratif işlevlerini baskılaması ve hipokampal kodlamanın sekteye uğramasıyla karakterizedir. Beyin, dayanılmaz yoğunluktaki duyusal ve duygusal girdileri anlık olarak işleyemediğinde, bilinç akışını bölerek bir savunma mekanizması devreye sokar. Klinik araştırmalar, olay anında görülen bu dissosiyatif tepkinin, ilerleyen süreçte Travma Sonrası Stres Bozukluğunun (TSSB) gelişimi için güçlü bir yordayıcı (prediktör) olduğunu defalarca kanıtlamıştır.
Etimoloji
Latince 'peri-' (etrafında, süresince) + 'trauma' (yaralanma, darbe) sözcükleri ile Latince 'dissociatio' (ayırma, koparma, bölünme) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Posttravmatik stres bozukluğu (TSSB) ile sıklıkla karıştırılır; peritravmatik dissosiyasyon olayın *sırasında* veya hemen akabinde görülen anlık bir tepkiyken, TSSB uzun vadeli ve kalıcı bir klinik tablodur.
Keşfetmeye Devam Edin
Dissosiyatif Amnezi
Dissosiyatif Amnezi
Dissociative Amnesia
Travmatik veya aşırı stresli yaşam olaylarına bağlı olarak gelişen, sıradan unutkanlıkla açıklanamayacak kadar geniş kapsamlı ve kişisel otobiyografik bilgilerin hatırlanamamasıyla karakterize dissosiyatif bozukluk.
İncele
Depersonalizasyon
Depersonalizasyon
Depersonalization
Bireyin kendi benliğinden, zihninden veya bedeninden yabancılaşması, kendini dışarıdan izleyen bir gözlemci gibi hissetmesi durumu.
İncele
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)
Ölüm, ciddi yaralanma veya fiziksel bütünlüğe tehdit içeren travmatik bir olayın yaşanmasının veya tanık olunmasının ardından ortaya çıkan; yeniden yaşantılama, kaçınma ve kronik fizyolojik uyarılmışlık belirtileriyle karakterize ruhsal bozukluk.
İncele