Post-exposure Prophylaxis (PEP)
Post-exposure Prophylaxis (PEP)
Tanım
İnsan immün yetmezlik virüsüne (HIV) olası bir maruziyetin ardından enfeksiyon riskini düşürmek amacıyla kısa süreli antiretroviral ilaçların kullanılmasını içeren acil koruyucu tıbbi müdahaledir.
Örnek Vaka / Uygulama
Sağlık hizmeti sunarken yanlışlıkla HIV pozitif bir hastanın kanıyla kontamine olmuş iğnenin batması sonucu yaralanan bir hemşire, olaydan saatler sonra acil servise başvurarak PEP protokolüne alınmış ve 28 günlük antiretroviral tedavi sürecine yönlendirilmiştir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve davranış bilimleri bağlamında PEP, travmatik veya yüksek riskli akut yaşantıların (örn. iğne batması kazaları, korunmasız cinsel temas veya madde kullanım ekipmanlarının paylaşımı) sonrasında bireylerin deneyimlediği yoğun kaygı, akut stres tepkileri ve ölüm korkusuyla başa çıkmada kritik bir tampon mekanizma işlevi görür. Tıbbi protokollere göre olası temasın ardından en geç 72 saat içinde başlatılması ve tipik olarak 28 gün boyunca kesintisiz sürdürülmesi gerekmektedir. Birincil bir önleme yöntemi (PrEP) olmayıp tamamen acil durum müdahalesi niteliği taşır; bu yönüyle bireyin maruziyet sonrası psikolojik katastrofizasyon süreçlerini ve HIV anksiyetesini sınırlamada farmakolojik bir güvenlik ağı sunar.
Etimoloji
Latince 'post' (sonra) + 'exponere' (maruz bırakmak) kelimelerinden türetilen 'exposure' (maruziyet) ile Grekçe 'prophylaxis' (önleme, koruma; pro-[önce] + phylassein [korumak]) terimlerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Pre-exposure prophylaxis (PrEP) ile karıştırılır; PrEP virüsle olası temastan ÖNCE düzenli kullanılan bir korunma yöntemiyken, PEP temastan SONRA başlatılan acil bir müdahaledir.
Keşfetmeye Devam Edin
Pre-exposure Prophylaxis
Pre-exposure Prophylaxis
Pre-exposure Prophylaxis (prep)
HIV negatif bireylerin, virüse olası maruziyetten önce antiretroviral ilaçlar kullanarak enfeksiyon riskini önlemeyi amaçlayan sürekli farmakolojik koruma stratejisidir.
İncele
Antiretroviral Tedavi
Antiretroviral Tedavi
Antiretroviral Therapy (ART)
İnsan immün yetmezlik virüsünün (HIV) replikasyonunu baskılayarak viral yükü azaltan ve bağışıklık fonksiyonlarını koruyan kombine farmakolojik tedavi protokolü.
İncele
Akut Stres Tepkisi
Akut Stres Tepkisi
Acute Stress Response
Canlının ani ve tehdit edici bir çevresel uyaranla karşılaştığında hayatta kalmasını sağlamak amacıyla devreye giren, otonom sinir sisteminin hızlı fizyolojik ve hormonal tepki mekanizmasıdır.
İncele