Psikolojik Otopsi
Psychological Autopsy
Tanım
Bir kişinin ölümünden sonra, ölüm öncesi zihinsel durumunu ve niyetini yeniden yapılandırmak amacıyla yürütülen sistematik adli ve klinik inceleme.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında bir mühendisin evinde yüksekten düşme suretiyle şüpheli ölümü üzerine adli makamlar kesin bir ölüm tarzı belirleyemez. Olay yerinde intihar notu bulunmamakla birlikte kaza ihtimali de tam olarak kanıtlanamaz. Adli tıp kurumu, soruşturma kapsamında bir psikolojik otopsi prosedürü başlatır. Uzman klinik psikologlar, merhumun eşi, yakın mesai arkadaşları ve aile hekimiyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirir. Toplanan veriler; merhumun son üç aydır ağır bir iş stresi altında olduğunu, uyku bozuklukları yaşadığını, yakın çevresine ölüm, çaresizlik ve hayatın anlamsızlığı üzerine söylemlerde bulunduğunu ve internet geçmişinde ölüm yöntemleriyle ilgili aramalar yaptığını gösterir. Elde edilen bulgular, ölümün kaza olmadığını, gizli bir intihar vakası olduğunu destekleyen güçlü klinik kanıtlar sunar.
Derin Analiz
Psikolojik otopsi, özellikle ölüm tarzının (doğal, kaza, cinayet veya intihar) belirsiz, karmaşık ya da muğlak olduğu vakalarda (equivocal death) adli tıp ve suicidoloji (intihar bilimi) alanlarında başvurulan retrospektif bir değerlendirme yöntemidir. 1950'lerin sonlarında Edwin S. Shneidman ve Norman L. Farberow tarafından Los Angeles İntiharı Önleme Merkezi'nde temelleri atılan bu süreç, ölen bireyin yaşam öyküsünün bütüncül bir analizini gerektirir. Yöntem; birincil kaynaklar olan birinci derece akrabalar, arkadaşlar, iş arkadaşları ve sağlık profesyonelleriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmasını, ayrıca tıbbi kayıtlar, günlükler, intihar notları ve dijital ayak izlerinin taranmasını kapsar. Amaç, bireyin ölümcül niyet derecesini, akut veya kronik psikopatolojisini (örn. majör depresif bozukluk), bilişsel durumunu ve ölümle sonuçlanan olaylar zincirindeki psikolojik dinamikleri yüksek bir nesnellikle ortaya koymaktır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Adli otopsi (fizyolojik otopsi) ile sıklıkla karıştırılır. Adli otopsi bedenin fiziksel dokularını, ölümün mekanik ve biyolojik nedenlerini (travma, zehirlenme vb.) incelerken; psikolojik otopsi bedensel değil, zihinsel ve duygusal durumun retrospektif rekonstruksiyonuna odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele