Q-teknigi Faktor Analizi
Q-technique Factor Analysis
Tanım
Bireylerin değişkenler arasındaki korelasyonlar yerine, değişkenler genelinde birbirleriyle nasıl korelasyon gösterdiğini inceleyerek benzer algı ve tutuma sahip insan profillerini gruplayan bir faktör analizi türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikiyatri araştırmasında, kronik anksiyete hastalarının tedavi beklentilerini anlamak için 60 farklı ifade (değişken) hastalar tarafından Q-sıralama yöntemiyle puanlanır. Q-teknik faktör analizi uygulandığında, hastaların 'kontrol odaklı kabulleniciler', 'biyomedikal çözüm arayanlar' ve 'yalnızlık çeken şüpheciler' şeklinde üç ana klinik profilde (faktörde) gruplandığı tespit edilir.
Derin Analiz
Klasik R-teknikleri değişkenleri (örneğin test maddelerini) sütun, katılımcıları satır olarak ele alıp değişkenler arası ilişkiyi incelerken, Q-teknik faktör analizi matrisi transpoze eder. Katılımcılar sütun, maddeler ise satır konumuna gelir. Bu sayede amaç bireyleri değişkenlere göre kümelemek değil, katılımcıların Q-sıralaması (Q-sort) verilerini analiz ederek homojen insan tiplerini veya öznel bakış açısı kümelerini ortaya çıkarmaktır. Psikometride 'ters faktör analizi' (inverse factor analysis) olarak da bilinir ve özellikle öznelliğin, tutumların ve klinik yönelimlerin ampirik olarak sınıflandırılmasında kritik bir metodolojik araçtır.
Etimoloji
İngilizce 'Q-technique' (Q tekniği) ve 'factor analysis' (faktör analizi) terimlerinin birleşiminden oluşur; buradaki 'Q', William Stephenson tarafından metodolojik ayrımı belirtmek üzere rastgele seçilmiş bir harf kodlamasıdır.
Karıştırmayın
R-teknik faktör analizi (R-technique factor analysis) ile sıklıkla karıştırılır; R-teknikleri değişkenleri gruplarken, Q-teknik bireyleri (tipleri) gruplar. Ayrıca P-teknik faktör analizi ile de karıştırılabilir, ancak P-teknik tek bir bireyin zaman içindeki ölçümlerini analiz eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Saf Katılımcı
Saf Katılımcı
Naive Participant
Daha önce belirli bir araştırma çalışmasında yer almamış ve deneycinin hipotezinden bütünüyle habersiz olan deneysel denek.
İncele
Norma Dayalı Test
Norma Dayalı Test
Norm-referenced Test
Bireyin test performansını, önceden belirlenmiş ve temsil niteliği taşıyan bir referans grubunun (norm grubu) ortalama başarı düzeyiyle karşılaştırarak değerlendiren ölçüm aracı.
İncele
Kümülatif Dağılım Fonksiyonu
Kümülatif Dağılım Fonksiyonu
Cumulative Distribution Function (CDF)
Bir rassal değişkenin belirli bir değerden küçük veya o değere eşit olma olasılığını 0 ile 1 arasında veren matematiksel formüldür.
İncele
Alternatif Hipotez Dağılımı
Alternatif Hipotez Dağılımı
Alternative Hypothesis Distribution
Güç analizi sürecinde, sıfır hipotezi dağılımıyla karşılaştırılmak üzere, belirli varsayımlar altında bir karakteristiğin olası değerlerinin teorik kümesidir.
İncele