Sabit Uyarıcılar Tekniği

Method Of Constant Stimuli

Tanım

Duyusal eşiği saptamak amacıyla, eşik değerine yakın önceden belirlenmiş birkaç uyarıcının seçkisiz ve ardışık olarak denneklere sunulduğu klasik bir psikofizik yöntemdir.

Örnek Vaka / Uygulama

İşitsel bir algı deneyinde, araştırmacı katılımcının işitebileceği en düşük saf ses eşiğini bulmak istemektedir. 900 Hz frekansında, sırasıyla 10, 12, 14, 16, 18 ve 20 desibel şiddetindeki altı farklı ses uyarıcısı rastgele sırayla katılımcıya 100'er kez dinletilir. Her dinletide 'Sesi duydunuz mu?' sorusu yöneltilir. 14 desibellik ses, toplam 100 denemenin 50'sinde rapor edilmişse, bu bireyin işitsel mutlak eşiği 14 desibel olarak kaydedilir.

Derin Analiz

Psikofizigin en güvenilir fakat en çok zaman alan eşik ölçüm tekniklerinden biridir. Fechnerci gelenekte temellenen bu yöntemde, araştırmacı önceden saptadığı ve eşik civarında kümelendiği varsayılan 5 ila 7 farklı uyarıcı yoğunluğunu belirler. Bu uyarıcılar deneye katılan bireye yüzlerce kez rastgele (seçkisiz) düzende sunulur. Katılımcının görevi her defasında uyarıcıyı alıp almadığını ikili bir formatta (örn. 'gördüm/görmedim' ya da 'fark ettim/fark etmedim') bildirmektir. Elde edilen veriler psikometrik bir fonksiyona (genellikle sigmoid eğri) oturtulur. Eşik değeri, matematiksel olarak uyarıcının denemelerin tam %50'sinde raporlandığı (yani tespit edildiği) fiziksel yoğunluk noktası olarak tanımlanır. Yöntem, denek yanlılığını minimize etmesi ve olasılıksal bir yaklaşım sunması nedeniyle deneysel psikolojide altın standart kabul edilir.

Etimoloji

İngilizce 'method' (yol, yöntem, Latince *methodus*, Yunanca *methodos* [araştırma yolu]) + 'constant' (sabit, Latince *constantem*) + 'stimuli' (uyarıcılar, Latince *stimulus* [değnek, dürtü]).

Karıştırmayın

Limitler tekniği (method of limits) ile sıklıkla karıştırılır; limitler tekniğinde uyarıcılılar artan veya azalan sürekli seriler halinde ilerlerken, sabit uyarıcılar tekniğinde uyarıcılar tamamen seçkisiz (random) ve kesikli olarak sunulur.

Keşfetmeye Devam Edin

Mutlak Eşik

Absolute Limen (AL)

Bir duyusal sistemin (görme, işitme vb.) dışarıdan gelen bir uyarıcıyı fark edebilmesi için gereken en düşük fiziksel enerji veya şiddet seviyesidir.

İncele

Fark Eşiği

Difference Threshold

İki uyaran arasındaki, denemelerin yüzde ellisinde tutarlı ve doğru bir şekilde tespit edilebilen en küçük miktar farkıdır.

İncele