Sağlığı Geliştirme
Health Promotion
Tanım
Bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlıkları üzerindeki kontrollerini artırarak genel iyilik hallerini yükseltmeyi amaçlayan eğitim, politika ve toplumsal eylemlerin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir üniversite kampüsünde yürütülen sağlığı geliştirme programında, öğrencilerin sadece stres yönetimi becerilerini (kişisel beceri) artırmakla kalmayıp, kampüs yemekhanelerinde sağlıklı gıda erişimini kolaylaştıran politikaların (çevresel düzenleme) hayata geçirilmesi ve ruh sağlığı danışmanlığına erişimin yasal ve mali engellerinin kaldırılması (koordineli eylem) eş zamanlı olarak sağlanır.
Derin Analiz
Sağlığı geliştirme, bireysel davranış değişikliklerinin ötesine geçerek sosyo-ekonomik, çevresel ve politik belirleyicileri hedef alan çok katmanlı bir halk sağlığı stratejisidir. Ottawa Bildirgesi'nde çerçevesi çizildiği üzere; sağlıklı kamu politikaları oluşturmak, destekleyici çevreler yaratmak, toplumsal eylemleri güçlendirmek, kişisel becerileri geliştirmek ve sağlık hizmetlerinin yönünü koruyucu hedeflere doğru dönüştürmek temel dinamikleridir. Klinik psikoloji ve davranış bilimleri perspektifinden bakıldığında, bu süreç yalnızca hastalık önleme (prevention) odaklı değil, aynı zamanda bireyin öz-yeterlik (self-efficacy) algısını güçlendiren, içsel kontrol odağını (internal locus of control) destekleyen proaktif bir psikososyal müdahale alanıdır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hastalık önleme (disease prevention) ile sıklıkla karıştırılır; hastalık önleme spesifik patolojilerin insidansını düşürmeye odaklanırken, sağlığı geliştirme bireyin genel kapasitesini ve yaşam kalitesini artırmayı hedefler.