Sağlık Denetim Odağı
Health Locus Of Control
Tanım
Bireyin kendi sağlık durumunu belirleyen etkenleri içsel (kendi davranışları) veya dışsal (şans, kader, sağlık profesyonelleri) faktörlere bağlama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Hipertansiyon tanısı alan iki hastadan içsel sağlık denetim odağı yüksek olan birey, tuz tüketimini kesip düzenli yürüyüş yaparak tansiyonunu kontrol altında tutabileceğine inanır ve uygular. Dışsal odaklı birey ise 'Zaten genetik, ne yapsam boş, ilaçlar düzeltir' düşüncesiyle doktorun yaşam tarzı önerilerini göz ardı eder.
Derin Analiz
Sağlık psikolojisinde, bireylerin hastalıklardan korunma ve iyileşme süreçlerindeki davranışsal niyetlerini ve uyum düzeylerini açıklayan kritik bir bilişsel yapıdır. İçsel sağlık denetim odağına sahip bireyler, sağlığın doğrudan kendi eylemlerinin (beslenme, egzersiz, tedaviye uyum) bir sonucu olduğuna inanırken; dışsal odaklılar sağlığı güçlü diğerlerinin (doktorlar, otorite figürleri) veya dışsal tesadüflerin kontrolüne atfederler. Bu yapı, Multidimensional Health Locus of Control (MHLC) ölçekleriyle ölçülür ve kronik hastalık yönetimi, koruyucu hekimlik yaklaşımları ile psikoterapi süreçlerinde bireyin tedaviye katılım motivasyonunu doğrudan yordar.
Etimoloji
İngilizce 'health' (sağlık) kelimesi ile Latince 'locus' (yer, konum) ve 'controllum' (kısıtlama, denetim) sözcüklerinin Julian Rotter'ın sosyal öğrenme kuramı temelinde birleşmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Sağlık Psikolojisi
Sağlık Psikolojisi
Health Psychology
Davranışsal, bilişsel, psikofizyolojik ve sosyal etkenlerin sağlığın korunması, sürdürülmesi ve hastalıkların önlenmesindeki rolünü inceleyen disiplinlerarası psikoloji altdalı.
İncele