SD
SD
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvardaki bir güvercinin kırmızı ışık (SD) yanarken tuşlaması durumunda yiyecek alması, yeşil ışık (SΔ) yanarken ise yiyecek almaması durumu. Güvercin zamanla sadece kırmızı ışık yandığında tuşlamayı öğrenir; ışık rengi davranışın tetikleyicisi konumuna gelir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve davranış analizinde SD (discriminative stimulus), organizmanın davranışını kontrol eden üçlü kontingensinin (uyarıcı-tepki-pekiştireç) ilk halkasını oluşturur. Bu uyarıcı kendi başına pekiştirici bir değere sahip değildir; bunun yerine, belirli bir operant tepkinin (R) ardından bir pekiştirecin (SR) geleceğini ya da gelmeyeceğini gösteren bir 'sinyal' işlevi görür. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, duyusal korteksten gelen girdilerin bazal ganglionlar ve prefrontal korteks devrelerinde işlenmesiyle, belirli bir davranışsal çıktının ketlenmesi veya serbest bırakılması şeklinde gerçekleşir. Organizma, SD varlığında gösterdiği tepki için pekiştirme alırken, delta uyarıcısı (SΔ) varlığında aynı pekiştirmeyi almaz; bu da ayırt etme (discrimination) ve uyarıcı kontrolünün kazanılmasını sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'discriminative stimulus' (ayırt edici uyarıcı) ifadesinin klasik koşullama ve edimsel koşullama literatüründeki standart kısaltmasıdır; 'stimulus' kelimesi Latince kökenli olup 'dürtmek, harekete geçirmek' anlamına gelen *stimulus* sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Koşulsuz uyarıcı (US) ve pekiştireç (reinforcer) ile sıklıkla karıştırılır. SD bir davranışa neden olan veya davranışın sonucunu haber veren bir 'işarettir', doğrudan bir pekiştireç veya klasik tepki uyandıran bir uyarıcı değildir.
Keşfetmeye Devam Edin
Uyarıcı Kontrolü
Uyarıcı Kontrolü
Stimulus Control
Bir organizmanın davranışının, belirli uyarıcı koşulların varlığı ya da yokluğu tarafından şekillendirilmesi ve yönlendirilmesi olgusudur.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele