Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Serbest Yüzen Anksiyete

Free-floating Anxiety

Tanım

Herhangi somut bir nesneye, duruma veya tetikleyiciye bağlı olmayan, bireyin yaşamına yayılmış yaygın ve kronik bir huzursuzluk ile endişe halidir.

Örnek Vaka / Uygulama

42 yaşında bir danışan, hayatında işi, ailesi ve sağlığı yerinde olmasına rağmen gün boyu göğsünde baskı, ellerinde hafif bir titreme ve zihninde 'kötü bir şey olacak' düşüncesiyle yaşar. Neden korktuğunu sorduğunda net bir yanıt veremez; kaygı adeta tüm gününe sis gibi yayılmıştır.

Derin Analiz

Serbest yüzen anksiyete, psikodinamik gelenekte bastırılmış travmaların veya çatışmaların orijinal bağlamından koparak genel bir sıkıntı duygusu olarak bireyin zihnini işgal etmesiyle açıklanır. Klinik psikopatolojide ise özellikle yaygın anksiyete bozukluğunun (YAB) temel çekirdeğini oluşturur. Hastalar sürekli bir felaket bekleyişi içerisindedir ancak bu korkunun kaynağını rasyonel olarak adlandıramazlar. Otonom sinir sisteminin kronik hiperaktivasyonu, amigdalanın aşırı duyarlılığı ve prefrontal korteksin tehdit değerlendirme mekanizmalarındaki işlev bozuklukları bu sürekli alarm halinin nörobiyolojik zeminini hazırlar.

Etimoloji

İngilizce 'free' (bağımsız, serbest) + 'floating' (yüzen, dolaşan) ve Latince 'angere' (boğmak, daraltmak, sıkıntı vermek) köklerinden türetilmiş klinik bir betimlemedir.

Karıştırmayın

Fobi (özgül bir nesneye veya duruma odaklıdır) ve Panik Atak (ani başlar, kısa sürelidir ve yoğun fiziksel belirtilerle karakterizedir) kavramlarından, nesnesiz ve süreklilik arz eden yapısıyla ayrılır.