Takip Sanrısı Bozukluğu
Persecution Delusional Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kırklı yaşlarında bir danışan, iş yerindeki mesai arkadaşlarının ve yöneticisinin kendisini işten atmak için gizli bir plan kurduğunu, evinin önünden geçen araçların kendisini takip eden ajanlar olduğunu ve bilgisayar kamerasından sürekli izlendiğini iddia ederek klinik desteğe başvurmuştur. Danışana sunulan mantıksal kanıtlar ve iş yerinden gelen resmi güvenceler, inancın sarsılmaz yapısı nedeniyle hastada herhangi bir şüphe uyandırmamıştır.
Derin Analiz
Takip sanrısı bozukluğu, kişinin mantıksal kanıtlar veya aksini kanıtlayan geribildirimlerle değiştirilemeyen, sistematik ve organize sanrılı inançlar silsilesiyle karakterizedir. DSM-5 kriterlerine göre, diğer psikotik bozuklukların (örneğin şizofreni) tipik özelliklerini taşımayan ancak en az bir ay süren persecutuar (zulmedilme/takip edilme) temalı sanrılarla kendini gösterir. Nörobiyolojik düzeyde, striatal dopaminerjik aşırı etkinlik ve amigdala ile prefrontal korteks arasındaki işlevsel bağlantı bozuklukları, tehdit algısının yanlış yorumlanmasında merkezi rol oynar. Bilişsel açıdan ise, dışsal atıf yanlılığı (external attribution bias) ve zihin kuramında (theory of mind) görülen aşırı şüpheci bozulmalar, hastanın nötr sosyal uyaranları dahi kasıtlı birer tehdit olarak kodlamasına yol açar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Şizofreni ile sıkça karıştırılır; ancak takip sanrısı bozukluğunda işitsel veya görsel hallüsinasyonlar, dağınık konuşma veya negatif belirtiler genellikle ya yoktur ya da sanrının içeriğiyle sınırlı ve ikincil düzeydedir. Paranoid kişilik bozukluğundan ise, geçici şüpheler yerine tam teşekküllü, sistemleşmiş sanrılı inançlar barındırmasıyla ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sanrılı Bozukluk
Sanrılı Bozukluk
Delusional Disorder
Kişinin, gerçeğe uygun olmayan ancak en az bir ay süren ve şizofreni ile açıklanamayan organize sanrılarla karakterize olduğu psikotik bir bozukluktur.
İncele
Paranoya
Paranoya
Paranoia
Bireyin yanlış bir öncülden hareketle mantıksal çıkarsamalar yaparak geliştirdiği, başkaları tarafından komploya uğradığı, zehirlendiği veya kötülendiği yönündeki kalıcı, sistemli ve zulüm görme odaklı sanrısal durumu.
İncele
Zihin Kuramı
Zihin Kuramı
Theory Of Mind
Bireyin, kendisinden bağımsız bir zihne sahip olduğunu; başkalarının niyet, arzu, inanç ve duygularının kendi içsel dünyasından farklı olabileceğini kavrama ve bu doğrultuda davranışlarına anlam verme bilişsel kapasitesidir.
İncele