Tasarruf İlkesi
Law Of Parsimony
Tanım
Bir olgu veya gözlemi açıklarken en az sayıda varsayımda bulunan ve en basit olan teorinin, diğer karmaşık alternatiflere tercih edilmesi gerektiğini savunan epistemolojik ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, uyku bozukluğu, yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve huzursuzluk yaşayan bir danışanı değerlendiren bir klinik psikolog; hastanın semptomlarını hem yaygın anksiyete bozukluğu hem majör depresyon hem de nadir bir nörolojik sendromla açıklamak yerine, tüm bu bulguların tek birincil tanı olan 'Yaygın Anksiyete Bozukluğu' altında toplanabileceğini öngörerek tasarruf ilkesini uygular.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler, istatistik ve felsefi metodolojide temel bir heuristik olan Tasarruf İlkesi, model seçiminde aşırı uyumlaşmayı (overfitting) önlemek için kritik bir rol oynar. İstatistiksel modellemede Akaike Bilgi Kriteri (AIC) veya Bayes Bilgi Kriteri (BIC) gibi araçlar, bu ilkenin matematiksel formalizasyonlarıdır; modelin uyum kalitesi ile serbest parametre sayısı arasında optimal bir denge kurarlar. Nörobiyolojik ve bilişsel süreçlerde beyin, enerjisel maliyeti minimize etmek adına en az metabolik ve bilişsel yük getiren nöral yolları seçme eğilimindedir. Klinik psikolojide ise bir hastanın semptomlarını açıklarken çoklu ve karmaşık komorbiditeler icat etmek yerine, tüm tabloyu açıklayabilecek en yalın ve kanıta dayalı tanısal hipoteze öncelik verilmesini sağlar.
Etimoloji
Latince 'parsimonia' [tutumluluk, cimrilik] sözcüğünden türetilmiş olup, bilimsel metodolojide gereksiz karmaşıklıktan kaçınma eğilimini ifade eder.
Karıştırmayın
Occam'ın Usturası (Occam's razor) ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak Occam'ın usturası felsefi bir ilkeyken, tasarruf ilkesi bunun ampirik, istatistiksel ve metodolojik uzantısıdır.