Temsil Edilebilirlik Sezgiseli
Representativeness Heuristic
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sessiz, düzenli ve detaylara aşırı derecede dikkat eden bir bireyin kütüphaneci mi yoksa satış temsilcisi mi olduğu sorulduğunda, kişilerin 'kütüphaneci' kalıbına daha çok uyması nedeniyle bu mesleği seçme olasılığını abartması; oysa popülasyondaki genel satış temsilcisi sayısının kütüphanecilerden katbekat fazla olduğu gerçeğini göz ardı etmesidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji literatüründe Amos Tversky ve Daniel Kahneman tarafından kavramsallaştırılan temsil edilebilirlik sezgiseli, karmaşık olasılık hesaplamalarını basitleştiren bir zihinsel kestirme yoldur. Beyin, bilişsel yükü azaltmak adına kategorik kararlar alırken temel oranları (base-rate) göz ardı eder ve benzerlik eşleşmesine odaklanır. Bu durum, istatistiksel olasılık yasalarının ihlal edilmesine ve sistematik muhakeme hatalarına, özellikle de temel oran yanılgısına (base-rate fallacy) yol açar. Karar alma mekanizmalarında sezgisel (System 1) işlemlerin analitik (System 2) süreçleri baskılamasının klasik bir tezahürüdür.
Etimoloji
Latince 'repraesentare' (göz önüne getirmek, temsil etmek) fiilinden türetilen 'representativeness' ile Yunanca 'heurisko' (bulmak, keşfetmek) kökünden gelen 'heuristic' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Bulunabilirlik sezgiseli (availability heuristic) ile sıklıkla karıştırılır. Bulunabilirlik sezgiseli bilgilerin hafızadan ne kadar kolay hatırlandığına dayanırken, temsil edilebilirlik sezgiseli bir durumun prototip bir örneğe ne kadar benzediğine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Unlearning
Unlearning
Unlearning
Daha önce kazanılmış davranışların, bilişsel şemaların veya tepkilerin ortadan kaldırılması veya işlevsiz hale getirilmesi süreci.
İncele
Halk Psikolojisi
Halk Psikolojisi
Folk Psychology
Bireylerin inanç, arzu ve niyet gibi zihinsel durumları referans alarak başkalarının ve kendilerinin davranışlarını öngörmesini ve açıklamasını sağlayan sezgisel ve örtük bilgi sistemi.
İncele
Ağ Bellek Modeli
Ağ Bellek Modeli
Network-memory Model
Uzun süreli bellek yapısının, deneyim ve tekrarlarla güçlenen bağlantılarla birbirine düğümlenmiş bilgi temsillerinden oluştuğunu savunan bilişsel model.
İncele
Kavramsal Test
Kavramsal Test
Conceptual Test
Bir uyarıcının anlamsal özelliklerinin işlenmesini gerektiren ve hem örtük hem de açık bellek süreçlerini değerlendirmek için kullanılan deneysel ölçüm aracı.
İncele