Tersine Kaza Yanılgısı
Converse Accident
Tanım
Istisnai veya sınırlı bir durumdan yola çıkarak, haksız bir şekilde genel ve koşulsuz bir kural çıkarma biçiminde gerçekleşen gayri resmi mantık hatasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli kronik ağrıları olan belirli bir hasta grubuna tıbbi amaçla esrar kullanım izni verilmesinden hareketle, esrar kullanımının tüm bireyler için tamamen yasal hale gelmesi gerektiğini savunmak.
Derin Analiz
Bilişsel ve davranışsal bilimler bağlamında bu yanılgı, insan zihninin heuristiklere [sezgisel yöntemler] aşırı güvenme eğiliminden kaynaklanır. Bireyler, zihinsel yükü azaltmak ve çevreyi hızla kategorize etmek adına sınırlı verileri veya tekil istisnaları (örneğin spesifik bir klinik vaka veya küçük bir örneklem) tüm popülasyona genelleme eğilimi gösterirler. Ampirik araştırmalarda, temsiliyeti olmayan veya yetersiz örneklem büyüklüğüne sahip verilerden genel yasalara ulaşılması, metodolojik olarak bu hatanın istatistiksel karşılığıdır. Özellikle bilişsel önyargıların rasyonel argümantasyonu baskıladığı durumlarda sıklıkla gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'a dicto secundum quid ad dictum simpliciter' [şarta bağlı bir ifadeden mutlak bir ifadeye geçiş] deyişinden türetilmiştir. Modern mantıkta 'hasty generalization' [aceleci genelleme] olarak da bilinir.
Karıştırmayın
Post hoc ergo propter hoc [nedensellik yanılgısı] ile sıklıkla karıştırılır; oysa tersine kaza zamansal bir ardışıklıktan ziyade istisnai durumun genellenmesi hatasıdır.