Tiyoridazin
Thioridazine
Tanım
Düşük potensli bir piperidin fenotiyazin antipsikotik ilaç olup, belirgin sedasyon ve antikolinerjik etkileriyle bilinir; yüksek dozlarda retinal hasar ve QT uzamasına bağlı kardiyak aritmi riski taşır.
Örnek Vaka / Uygulama
Refrakter şizofreni tanısıyla geçmişte izlenen ve diğer antipsikotiklere yanıt vermeyen bir hastada tiyoridazin başlanması durumunda, kardiyak repolarizasyonun takibi için düzenli EKG çekilmesi ve Q-T mesafesinin izlenmesi hayati önem taşır. Tedavi dozunun günlük 800 mg eşiğini aşması, hastada ilerleyici görme azalması ve gece körlüğü bulgularıyla karakterize retinal toksisite riskini tetikler.
Derin Analiz
Tiyoridazin, merkezi sinir sistemindeki dopamin reseptörlerini (özellikle D2) bloke ederek antipsikotik etki gösteren birinci nesil (tipik) bir fenotiyazindir. Düşük reseptör potansiyeline sahip olması nedeniyle, ekstrapiramidal semptom (EPS) insidansı diğer tipik antipsikotiklere kıyasla daha düşüktür; fakat muskarinik asetilkolin ve alfa-adrenerjik reseptörler üzerindeki yoğun antagonizma profili, şiddetli antikolinerjik yan etkilere ve postural hipotansiyona zemin hazırlar. Farmakodinamik profili, miyokardiyal repolarizasyonu bozarak Q-T aralığını uzatma eğilimindedir; bu da Torsades de Pointes gibi ölümcül ventriküler aritmilere yol açabilir. Günlük 800 mg üzerindeki dozlarda geri dönüşsüz pigmenter retinit ve buna bağlı görme kaybı riski, molekülün klinik kullanım alanını oldukça daraltmış; farmakolojik risk-yarar analizi neticesinde modern psikiyatrideki yeri kısıtlanmıştır.
Etimoloji
Kimyasal bileşimine atıfta bulunan 'thio-' (kükürt içeren bileşik) + 'oridazine' (fenotiyazin türevi antipsikotik kimyasal sınıf kökü) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yüksek potensli tipik antipsikotikler (örn. haloperidol) ile karıştırılır; yüksek potansiyelli ajanlar daha fazla ekstrapiramidal yan etki üretirken, tiyoridazin gibi düşük potansiyelli ajanlar daha yüksek otonomik ve sedatif yan etki profiline sahiptir.
Keşfetmeye Devam Edin
Fenotiyazin
Fenotiyazin
Phenothiazine
Şizofreni, akut mani ve psikotik ajitasyon tedavisinde kullanılan, kökeni 1950'li yıllara dayanan birinci nesil (konvansiyonel) antipsikotik ilaç grubu.
İncele
Antipsikotik
Antipsikotik
Antipsychotic
Gerçeklik testinin bozulduğu şizofreni ve benzeri psikotik bozuklukların belirtilerini baskılamak ve kontrol altına almak için kullanılan farmakolojik ajan.
İncele
Ekstrapiramidal Semptomlar
Ekstrapiramidal Semptomlar
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Genellikle antipsikotik ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan; kas sertliği, istem dışı hareketler, tremor ve motor huzursuzluk gibi ekstrapiramidal sistem disfonksiyonuna bağlı gelişen klinik bulgular kümesidir.
İncele