Toplamsal Model
Additive Model
Tanım
Bir bağımlı değişken ile bir dizi yordayıcı değişken arasındaki ilişkiyi, her bir yordayıcının etkisinin diğerlerinin düzeylerinden bağımsız ve toplamsal olduğunu varsayarak açıklayan istatistiksel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif bozuklukta tedavi yanıtını yordamak isteyen bir araştırmacı, hastanın başlangıçtaki kaygı düzeyi ve stresli yaşam olayları sayısı ile oluşturduğu toplamsal modelde; her iki değişkenin de tedavi başarısı üzerindeki etkisinin, diğer değişkenin seviyesinden bağımsız olarak doğrusal bir şekilde toplandığını varsayar.
Derin Analiz
Toplamsal model, istatistiksel analizde doğrusal ve non-lineer regresyon bağlamında, değişkenler arası etkileşimlerin (interaction effects) ihmal edilebilir düzeyde olduğu veya modelin parsimoni (tutumluluk) ilkesi gereği ana etkilerin (main effects) toplanarak incelendiği temel bir yaklaşımdır. Matematiksel olarak, toplam etki her bir öngörücünün katsayısıyla çarpılmış değerlerinin cebirsel toplamına eşittir. Bu varsayım, modelin yorumlanabilirliğini maksimize ederken, karmaşık biyolojik veya psikolojik sistemlerdeki non-lineer dinamiklerin ve çarpan etkilerin gözden kaçmasına yol açabilir. Bu nedenle klinik ve bilişsel bilimlerde veri setine uygulanmadan önce artık (residual) analizleri ve model uyum testleri titizlikle yapılmalıdır.
Etimoloji
Latince 'addere' (eklemek, katmak) fiilinden türetilen 'additivus' (toplanabilir) sıfatı ile Latince 'modus' (ölçü, yöntem, biçim) kökünden gelen 'model' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Etkileşimli Model (Interaction Model) ile karıştırılır; toplamsal model değişkenlerin ortak etkilerini yoksayarak bağımsız katkılarını toplarken, etkileşimli model değişkenlerin birbirini modüle eden ortak varyansını hesaba katar.