Tümevarım Testi
İnduction Test
Tanım
Katılımcının, birkaç spesifik olgu veya veriden yola çıkarak genel bir kural, yasa veya ilke türetmek için tümevarımsal akıl yürütme becerilerini kullanmasını gerektiren bir dizi test maddesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikolojik değerlendirme sırasında klinisyen, katılımcıya sırayla verilen dört farklı geometrik şekil dizisindeki mantıksal ilerlemeyi gösterir ve beşinci şeklin ne olması gerektiğini bulmasını ister. Katılımcı, önceki örneklerdeki renk, sayı ve konum değişimlerini analiz ederek genel kuralı formüle eder ve doğru seçeneği işaretler.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nöropsikolojide tümevarım testleri, bireyin soyutlama, örüntü tanıma ve kategorizasyon kapasitelerini değerlendirmek için kritik bir araçtır. Bu süreç, prefrontal korteksin yürütücü işlevleri (working memory, mental flexibility, problem solving) ile parietal lobun bütünleştirici ağlarının eş zamanlı çalışmasını gerektirir. Birey, sunulan tikel örnekler arasındaki ortak paydaları ayıklayarak genel bir hipotez kurar ve bunu doğrulamaya veya yanlışlamaya çalışır. Psikometrik değerlendirmelerde akışkan zekânın (fluid intelligence) ölçülmesinde temel bir parametredir.
Etimoloji
Latince 'inductio' (yöneltme, içine çekme, tümevarım) kelimesinden türetilmiştir; 'in-' (içeriye) ve 'ducere' (götürmek, çekmek) fiillerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Deduction test (tümdengelim testi) ile sıklıkla karıştırılır; tümdengelim genel bir kuraldan özel sonuçlara ulaşmayı hedeflerken, tümevarım testi tam tersi bir yön izleyerek özel verilerden genel kurala ulaşmayı amaçlar.