Üçlü Koşulculuk
Three-term Contingency
Tanım
Edimsel koşullanmanın temel mekanizmasını oluşturan; çevresel tetikleyici, sergilenen davranış ve bu davranışın ardılı arasındaki ilişkiler zinciridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir otizmli çocuğun eğitim seansında, masada duran kırmızı kalemi gördüğünde ($S^D$) 'kalem' demesi ($R$), öğretmenin ona gülümseyip bir ödül çıkartması ($S^R$) üçlü koşulculuğun klinik ortamdaki net bir uygulamasıdır.
Derin Analiz
Üçlü koşulculuk, B. F. Skinner'ın radikal davranışçılık yaklaşımının metodolojik omurgasını oluşturur. Sistem; Ayırt Edici Uyaran ($S^D$), Davranış ($R$) ve Ardıl ($S^R$ veya $S^P$) olmak üzere üç temel bileşenden meydana gelir ve sıklıkla ABC modeli (Antecedent, Behavior, Consequence) olarak anılır. İlk aşama olan öncül (antecedent), organizmanın belirli bir davranışı sergilemesi için zemin hazırlayan ve pekiştirmenin varlığına ya da yokluğuna işaret eden ipucudur. İkinci aşama, organizmanın bu uyarıcı kontrolü altında gerçekleştirdiği gözlenebilir edimdir. Son aşama ise davranışın ardından gelen ve o davranışın gelecekteki yinelenme olasılığını artıran (pekiştireç) veya azaltan (ceza) çevresel sonuçtur. Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) süreçlerinde, karmaşık insan davranışlarının çözümlenmesi ve işlevsel davranış değerlendirmesi (FBA) yapılması bu üçlü döngünün hassasiyetle haritalandırılmasına dayanır.
Etimoloji
Latince 'tres' (üç) ve 'contingere' (meydana gelmek, dokunmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; davranış analizi literatüründe edimsel koşullanmanın temel birimini tanımlamak için B. F. Skinner tarafından kavramsallaştırılmıştır.
Karıştırmayın
Klasik koşullanmadaki uyarıcı-tepki (S-R) bağı ile sıklıkla karıştırılır; klasik koşullanmada davranış istem dışı bir refleksken, üçlü koşulculuktaki edimsel davranış çevresel sonuçlar tarafından şekillendirilen iradi bir süreçtir.
Keşfetmeye Devam Edin
Uygulamalı Davranış Analizi
Uygulamalı Davranış Analizi
Applied Behavior Analysis (ABA)
B. F. Skinner'ın edimsel koşullama ilkelerinin, pratik ve toplumsal açıdan anlamlı insan davranışlarını değiştirmek amacıyla kontrollü ortamlara uyarlanması.
İncele