Üst Düzey Beceri
Higher Level Skill
Tanım
Tek bir özel göreve özgü olmaktan ziyade, çok çeşitli alanlara ve bağlamlara transfer edilebilen genel bir çalışma yöntemi veya yetkinlik.
Örnek Vaka / Uygulama
Karmaşık bir veri analizi yazılımını sadece bir departmanın raporlaması için öğrenmek dar kapsamlı bir beceriyken; eleştirel düşünme, veri okuryazarlığı ve problem çözme yetkinliklerine sahip olmak, aynı bireyin pazarlamadan finansal öngörüye kadar pek çok farklı iş kolunda başarıyla kullanabileceği bir üst düzey beceri örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve iş eğitiminde üst düzey beceriler; görevler arası aktarım (transfer of learning) kapasitesi yüksek, üstbilişsel (metacognitive) kontrol mekanizmalarıyla yönetilen bilişsel ve pratik yetilerdir. Bu beceriler, çalışan bireyin yeni ve yapılandırılmamış problem durumlarında esneklik göstermesini, analitik düşünme süreçlerini farklı alanlara entegre etmesini sağlar. Yürütücü işlevlerin (executive functions) prefrontal korteks tabanlı aktivasyonu ile yakından ilişkilidir; çünkü bireyin öğrenme stratejilerini izlemesini, değerlendirmesini ve gerektiğinde revize etmesini gerektirir.
Etimoloji
İngilizce 'high' (yüksek) + 'level' (seviye, düzey) ve Eski İngilizce 'skell' (bilgi, ayırt etme yetisi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Spesifik beceri (task-specific skill) ile karıştırılır. Spesifik beceriler dar bir alanda veya tek bir makinenin kullanımında uzmanlaşmayı gerektirirken, üst düzey beceriler disiplinler arası geçiş sağlayan tümevarımsal ve tümdengelimsel esneklik sunar.