Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uyarıcı Ayırt Etme

Discrimination Of Cues

Tanım

İki veya daha fazla benzer uyarıcı arasındaki ince farkları algılama ve bunlara farklı tepkiler verme kapasitesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir güvercinin kırmızı ışık yandığında gagalaması için yiyecekle ödüllendirilmesi, turuncu ışık yandığında ise ödüllendirilmemesi süreci sonucunda, kuşun yalnızca kırmızı ışıkta tepki vermesi uyarıcı ayırt etmenin klasik bir örneğidir.

Derin Analiz

Uyarıcı ayırt etme, hem klasik hem de edimsel koşullama süreçlerinde organizmanın çevresel ipuçlarını kategorize etmesini sağlayan temel bir bilişsel ve davranışsal mekanizmadır. Nöral düzeyde, duyusal korteksteki seçici dikkat ve örüntü tanıma devreleri ile prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin ortak çalışmasına dayanır. Organizma, pekiştirilen uyarıcı (S+) ile pekiştirilmeyen veya cezalandırılan uyarıcıyı (S-) ayırt etmeyi öğrenerek adaptif davranışlar sergiler.

Etimoloji

Latince 'discriminare' (ayırt etmek, bölmek, sınıflandırmak) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genelleme (Generalization) ile sıklıkla karıştırılır; genelleme, organizmanın benzer uyarıcılara aynı tepkiyi vermesiken, ayırt etme bu uyarıcılar arasındaki farka göre tepkiyi daraltmasıdır.