Uyumlayıcı Davranış
Adjustive Behavior
Tanım
Bir organizmanın çevresel veya durumsal talepleri başarılı bir şekilde bünyesine entegre eden her türlü tepkisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir şehre taşınan bir bireyin, yoğun trafik gürültüsüne ve kalabalık metro sistemine ilk haftalarda yaşadığı yüksek stres düzeyinin ardından, uyku saatlerini düzenlemesi, alternatif güzergahlar bulması ve gürültü önleyici kulaklıklar kullanmaya başlaması uyumlayıcı davranışa somut bir örnektir.
Derin Analiz
Uyumlayıcı davranış, organizmanın homeostatik dengesini korumak ve değişen ekolojik ya da sosyal koşullara adapte olmak amacıyla sergilediği bilişsel, motor ve fizyolojik tepki kümesini kapsar. Bilişsel bilimler ve davranış analizi perspektifinden bakıldığında, bu süreç dış uyaranların algılanması, merkezi sinir sisteminde işlenmesi ve çevresel baskıları azaltacak ya da ortadan kaldıracak yönde bir motor veya psikolojik çıktı üretilmesi aşamalarını içerir. Nörobiyolojik düzeyde prefrontal korteks, amigdala ve otonom sinir sisteminin koordine çalışmasıyla hayata geçirilir; bireyin stres faktörleriyle başa çıkma kapasitesini ve psikolojik esnekliğini doğrudan belirler.
Etimoloji
Latince 'adiuvare' (yardım etmek, desteklemek, düzenlemek) kökünden türetilen 'adjust' fiili ile İngilizce 'behavior' (davranış, hareket) kelimesinin birleşiminden oluşur; organizmanın çevresel koşullarla uyum sağlamak üzere gösterdiği düzenleyici eylemleri ifade eder.
Karıştırmayın
Savunma mekanizmaları (yalnızca kaygıyı azaltmaya yönelik bilinçsiz psikolojik süreçler) ve alışma / habitüasyon (uyarıcılara karşı gösterilen fizyolojik tepkinin basitçe azalması); uyumlayıcı davranış ise aktif, durumsal ve amaca yönelik çevresel entegrasyonu gerektirir.