Yakınsak Geçerlik
Convergent Validity
Tanım
Bir test veya ölçüm aracının, kuramsal olarak ilişkili olması beklenen diğer ölçüm araçlarıyla güçlü bir korelasyon gösterme derecesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacı, yeni geliştirdiği 'Sosyal Kaygı Ölçeği'nin psikometrik özelliklerini incelemektedir. Ölçeğin yakınsak geçerliğini kanıtlamak için, katılımcılara hem bu yeni ölçeği hem de literatürde altın standart olarak kabul edilen 'Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği'ni uygular. İki ölçümden elde edilen puanlar arasında .75 düzeyinde pozitif ve anlamlı bir korelasyon saptanması, geliştirilen yeni aracın amaçlanan yapıyı başarıyla ölçtüğünü ve yakınsak geçerliğe sahip olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Psikometride ve davranış bilimlerinde yapı geçerliğinin (construct validity) kurucu iki ayağından biridir. Campbell ve Fiske (1959) tarafından geliştirilen Çoklu-Özellik Çoklu-Yöntem Matrisi (MTMM) yaklaşımına dayanır. Temel mantığı, aynı teorik yapıyı (construct) ölçmeyi amaçlayan farklı yöntem veya ölçeklerin birbirleriyle yüksek düzeyde uyum sergilemesi gerektiğidir. Örneğin, depresyonu ölçmek için geliştirilmiş yeni bir öz-bildirim ölçeği, klinik değerlendirme mülakatları veya halihazırda geçerliği kanıtlanmış başka bir depresyon envanteri ile anlamlı ve yüksek bir korelasyon veriyorsa, yakınsak geçerliğe sahip olduğu kabul edilir. İstatistiksel olarak Pearson veya Spearman korelasyon katsayılarının incelenmesiyle test edilir; zayıf korelasyonlar ölçeğin yapı geçerliğini zedeler.
Etimoloji
Latince 'convergere' (birleşmek, aynı noktaya yönelmek: 'com-' [birlikte] + 'vergere' [eğilmek]) ve Latince 'validus' (güçlü, geçerli) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ayırt edici geçerlik (discriminant validity) ile sıklıkla karıştırılır. Yakınsak geçerlik, benzer yapıları ölçen testlerin birbiriyle ilişkili olmasını savunurken; ayırt edici geçerlik, kuramsal olarak ilişkisiz olması gereken farklı yapıların (örneğin sosyal kaygı ile zeka) ölçümleri arasında düşük veya sıfıra yakın ilişki olmasını bekler.