Yalancı Demans
False Dementia
Tanım
Demansın klinik belirtilerini taklit eden ancak duyusal yoksunluk, hareket kısıtlılığı veya kurumsallaşma gibi çevresel etkenlere verilen fizyolojik ve psikolojik bir tepki durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Uzun süredir kapalı bir bakım evinde tutulan, sınırlı sosyal etkileşime maruz kalan ve çoklu ilaç tedavisi alan 78 yaşındaki bir bireyin bellek testlerinde ağır demans bulguları göstermesi, ancak ilaçların yeniden düzenlenip zenginleştirilmiş bir sosyal ortama alındıktan sonra kognitif işlevlerinin normale dönmesi.
Derin Analiz
Yalancı demans, nörodejeneratif bir yıkımdan ziyade, bireyin maruz kaldığı dışsal ve çevresel stresörlerin (özellikle uzun süreli ilaç kullanımı, tecrit ve duyusal yoksullaşma) merkezi sinir sisteminde yarattığı geçici işlevsellik kaybını ifade eder. Bilişsel testlerde frontal lob ve yürütücü işlevlerde performans düşüklüğü görülse de, bu durum organik bir beyin hasarından kaynaklanmaz. Çevresel koşulların düzeltilmesi, farmakolojik yükün hafifletilmesi ve duyusal zenginleştirme ile bilişsel kayıpların büyük ölçüde geri alınabilir olması, tablonun en kritik ayırt edici özelliğidir.
Etimoloji
Latince 'falsus' (yanıltıcı, sahte) ve 'demens' (zihinsel yitim, de-[uzaklaşma] + mens [akıl, zihin]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alzheimer Hastalığı ve diğer primer nörodejeneratif demans türleri; temel fark, yalancı demansın organik bir beyin patolojisine dayanmaması ve çevresel müdahalelerle geriye döndürülebilir olmasıdır.