Yanılsamalı Kimlik Değiştirme Sendromu
Delusional Misidentification Syndrome
Tanım
Kişilerin, nesnelerin veya yerlerin kimliklerinin bir şekilde değiştirildiği ya da başkalaştığı yönündeki sabit, yanlış inançlarla karakterize edilen bir şemsiye psikiyatrik bozukluklar grubudur.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşında Alzheimer tanısı almış bir hasta, eşinin evine geldiğinde 'Siz kocam gibi görünüyorsunuz ama o değilsiniz, kocamı kaçırdınız ve yerine onun ikizini koydunuz' diyerek eşini eve almayı reddetmektedir. Bu durum Capgras sendromunun klasik bir klinik tezahürüdür.
Derin Analiz
Nöropsikiyatrik bağlamda, bu sendromlar genellikle sağ hemisfer lezyonları, frontotemporal lob hasarları ve yüz tanıma süreçlerini yöneten nöral ağlardaki (özellikle fusiform yüz alanı ile limbik sistem arasındaki bağlantı kopukluğu) işlev bozuklukları ile ilişkilendirilir. Hastalar gördükleri kişileri tanır ancak bu tanımanın duygusal rezonansını (familiarity) yaşayamazlar; bu durum bilişsel olarak 'Bu kişi tanıdığım kişi olamaz, onun bir kopyası veya sahtesidir' şeklinde rasyonelleştirilir. Çoğu zaman organik beyin sendromları, şizofreni veya nörodejeneratif süreçlerin bir parçası olarak ortaya çıkar.
Etimoloji
Latince 'delusio' (yanılgı, aldanma) + 'mis-' (yanlış, hatalı) + Yunanca 'identitas' (benzerlik, kimlik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Prosopagnozi (yüz körlüğü) ile karıştırılır; prosopagnozide hasta karşısındakini tanıyamaz ancak onun kopyalandığına dair bir sanrı geliştirmez. Delüzyonel yanılsama sendromlarında ise yüz tanıma (bilişsel düzeyde) gerçekleşebilir fakat duygusal aşinalık eksikliği sanrısal bir inançla sonuçlanır.