Yatkınlık Faktörü
Vulnerability Factor
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif bozukluk öyküsü olan bir bireyin beyin-türevli nörotrofik faktör (BDNF) genindeki belirli bir polimorfizm, günlük yaşam stresörleriyle karşılaştığında epizodik depresyon geliştirme olasılığını artıran bir yatkınlık faktörü olarak işlev görür.
Derin Analiz
Psikopatoloji ve klinik psikolojide yatkınlık faktörleri, genellikle diatez-stres modeli çerçevesinde incelenir. Bu faktörler tek başına bir hastalığın ortaya çıkması için yeterli değildir; ancak organizmanın eşik değerini düşürerek tetikleyici stres etkenlerine karşı direncini kırar. Genetik yatkınlıklar, nörokimyasal anomaliler, erken dönem travmaları ve bilişsel çarpıtmalar bu kategoride değerlendirilir. Nedensellik zincirinde doğrudan etken olmaktan ziyade, olasılık matrisini değiştiren predispozan bir zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'vulnus' (yara, darbe) kelimesinden türetilen 'vulnerabilis' (yaralanabilir, kırılgan) sıfatına dayanır.
Karıştırmayın
Tetikleyici faktör (trigger) ile karıştırılır; tetikleyici akut olarak bozukluğu başlatırken, yatkınlık faktörü uzun vadeli zemin hazırlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Diatez-stres Modeli
Diatez-stres Modeli
Diathesis–stress Model
Ruhsal ve bedensel bozuklukların, genetik veya biyolojik bir yatkınlığın (diatez) tetikleyici ve kolaylaştırıcı yaşam olaylarıyla (stres) etkileşime girmesi sonucu ortaya çıktığını savunan psikolojik teoridir.
İncele