Yetke
Authority
Tanım
Bireylerin veya grupların davranışlarını yönlendirme, karar alma ve başkaları üzerinde etki uygulama kapasitesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastane ortamında, yeni başlayan bir hemşirenin, kıdemli bir hekimin tıbbi talimatlarını sadece pozisyonel hiyerarşi (yasal yetke) nedeniyle değil, aynı zamanda hekimin klinik uzmanlığına duyduğu güven (uzmanlık yetkesi) nedeniyle hızla uygulaması.
Derin Analiz
Davranış bilimleri ve sosyal psikoloji bağlamında yetke, gücün meşrulaştırılmış ve kurumsallaşmış biçimidir. Maks Weber'in klasik sınıflandırmasına dayanarak; yasal-rasyonel, geleneksel ve karizmatik olmak üzere üç temel eksende incelenir. Formal yetke, hiyerarşik veya yasal pozisyonlardan türetilirken, informal yetke bireyin uzmanlığına veya kişisel cazibesine dayanır. Nörokognitif düzeyde, yetke figürlerine karşı gösterilen itaat veya direnç mekanizmaları, ön beyin korteksi ile limbik sistem arasındaki modülasyon süreçleriyle, özellikle de sosyal uyum ve cezadan kaçınma devreleriyle yakından ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'auctoritas' (etki, prestij, yazarlık, köken) kelimesinden türetilmiştir; 'auctor' (başlatan, üreten, artıran) köküne dayanır.
Karıştırmayın
Güç (power) kavramıyla sıkça karıştırılır; güç, direnç gösterilmesine rağmen başkalarına boyun eğdirme kapasitesiyken, yetke bu etkinin meşru ve kabul edilen bir uzantısıdır.