Zararlı Sonuçların Giderilmesi
Removing Harmful Consequences
Tanım
Araştırmacıların, özellikle yanıltma içeren veya potansiyel olarak yıpratıcı deneysel süreçlerin ardından, katılımcıları çalışmaya başladıkları duygusal ve psikolojik duruma geri döndürme zorunluluğunu belirten temel araştırma etiği kuralıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal dışlanma ve yalnızlık üzerine yapılan bir deneyde, katılımcılara bilgisayar tabanlı bir oyunda diğer oyuncular tarafından dışlandıkları hissettirilir. Deneyin sonunda katılımcının yaşadığı reddedilme ve yabancılaşma hissini ortadan kaldırmak için araştırmacı, durumun tamamen kurgusal olduğunu şeffaf bir şekilde açıklar (debriefing) ve katılımcıyı sosyal kabul içeren sıcak bir etkileşime sokarak eski ruh haline döndürür.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve klinik araştırmalarda, özenle tasarlanmış manipülasyonlar katılımcılarda geçici olumsuz duygu durumları, yabancılaşma veya kızgınlık yaratabilir. 'Zararlı sonuçların giderilmesi' ilkesi, yalnızca risklerin önceden minimize edilmesini değil, aynı zamanda çalışmanın tamamlanmasının ardından gerçekleştirilen kapsamlı bir bilgilendirme (debriefing) seansı ile bu etkilerin nötralize edilmesini hedefler. Örneğin, yapay olarak tetiklenen olumsuz bir duygu durum, çalışma bitiminde bilinçli bir pozitif duygu indüksiyonu ve metodolojik şeffaflıkla dengelenmelidir. Bu süreç, bilimsel merak ile insan onurunun korunması arasındaki etik dengenin merkezi bir unsurudur ve kurumsal inceleme kurullarının (IRB) onay süreçlerinde kritik bir denetim kriteridir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Bilgilendirilmiş Onam
Bilgilendirilmiş Onam
İnformed Consent
Bir bireyin, tıbbi bir müdahalenin veya araştırmanın doğasını, risklerini, faydalarını ve alternatiflerini tam olarak kavradıktan sonra, hiçbir baskı altında kalmaksızın verdiği özgür ve iradi onay süreci.
İncele
Debriefing
Debriefing
Debriefing
Tamamlanan bir araştırma veya operasyon sonrasında katılımcılara sürecin gerçek amaçlarının ve olası aldatmacaların eksiksiz olarak aktarıldığı yapılandırılmış bilgilendirme prosedürü.
İncele
Araştırma Etiği
Araştırma Etiği
Research Ethics
Bilimsel araştırmaların planlanmasından raporlanmasına kadar tüm aşamalarına rehberlik eden değer, ilke ve standartlar bütünü.
İncele