Ş

Duyusal girdilerin, bellekte önceden depolanmış kesin kalıp ve görüntülerle (şablonlarla) birebir kıyaslanarak tanımlandığını öne süren bilişsel model.

Bir tutum nesnesinin bireyin maddi çıkarlarıyla doğrudan ilişkili olarak algılanma derecesini ifade eden sosyal psikoloji kavramı.

İnsanları güldürmek, şaşırtmak veya eğlendirmek amacıyla söylenen söz veya yapılan hareket.

Doğa ve ata tapınmasını içeren yerli kültürlerde, ruhlar alemine aracılık ederek kehanette bulunan ve fiziksel veya zihinsel rahatsızlıkları iyileştiren ruhani lider.

Yerli topluluklarda şamanlar tarafından deneyimlenen ve genellikle ritüelistik uyaranlarla tetiklenen bilinç durumudur.

İki örneklem grubu arasında, araştırmacının müdahalesinden bağımsız olarak, tamamen örnekleme sürecindeki tesadüfi değişkenlikten kaynaklanan fark.

Kalıtsal özelliklerde bilinen hiçbir dış etken olmaksızın, tamamen rastlantısal faktörlere bağlı olarak ortaya çıkan değişim.

Veri setindeki tesadüfi dalgalanmaların ve örneklem hatasının sistematik birer bulguymuş gibi yorumlanması ve istatistiksel sonuçların bu rastlantısallık üzerinden manipüle edilerek raporlanması.

Vücut sıvı ۱arısının (kan veya omurilik sıvısı gibi) bir organdan diğerine veya farklı bir anatomik bölgeye akışını yönlendirmek için doğuştan var olan ya da cerrahi olarak oluşturulan geçit.

Hayvan davranışlarında, aynı türün bireylerine karşı sınır savunması yapmak ve eş çekmek amacıyla üretilen, karmaşık ve yapılandırılmış vokalizasyon dizisi.

🔹 1. (charlatan): Sahip olmadığı uzmanlık, bilgi veya becerilere sahipmiş gibi davranarak özellikle tıp ve parapsikoloji alanlarında bilinçli aldatma eylemi gerçekleştiren kimse. 🔹 2. (quack): Tıbbi veya ruh sağlığı alanında yetkinliği olmadığı hâlde sahte iddialarda bulunan, kanıta dayalı olmayan tanı ve tedavi yöntemleri uygulayan kişi.

Bir psikiyatri merkezindeki hastanın, belirli yükümlülükler ve kısıtlamalara (düzenli kontrol veya farmakoterapi gibi) uyma koşuluyla taburcu edilmesi.

🔹 1. (squint): Gözlerin her birinin aynı noktaya odaklanamaması, bakış eksenlerinin paralel olmama durumu; strabismus. 🔹 2. (strabismus): Gözlerin normal binoküler fiksasyonu ve görmeyi imkansız kılan kronik anormal hizalanma bozukluğudur.

Karşı tarafın zihinsel rutinini olağandışı bir ifadeyle kesintiye uğratarak şaşkınlık yaratan ve hemen ardından aynı isteği farklı bir çerçevede sunarak uyumu artıran bir ikna stratejisi.

Psikolojik estetik bağlamında, bir sanat eserinin bireyin beklentilerini ne ölçüde boşa çıkardığının veya doğruluk oranını ne kadar sarstığının ölçüsüdür.

Beklentilerin ihlal edilmesi veya çevrede beklenmedik bir yeniliğin algılanmasıyla ortaya çıkan, evrensel yüz ifadesi kalıplarına sahip temel bir duygudur.

Bir bireyin çevresindeki kişilerarası etkileşimler ve ilişkiler ağının, o bireyde psikopatolojinin gelişimine olan etkisi.

Bireysel veya aile terapisinde, yalnızca çekirdek ailenin değil; akrabaların, arkadaşların ve komşuların da duygusal destek ve mesleki fırsat kaynağı olarak sürece dâhil edildiği psikoterapi yaklaşımı.

Kişilerarası ilişkilerde olumlu bir izlenim bırakma çabasını en aza indirerek açık olma durumu ve belirli sosyal ortamlarda görünmez hissetme veya fark edilmeme çabası.

🔹 1. (affection): Genellikle cinsel olmayan, düşkünlük, şefkat ve hoşlanma içeren; bireyler, özellikle de bebekler ile bakım verenler arasında gözlenen duygusal bağ. 🔹 2. (compassion): Başkasının üzüntü veya ıstırabına yönelik güçlü bir sempati duyma ve bu acıyı hafifletmek için eyleme geçme isteği uyandıran prososyal duygu.

Bir bireyin diğer insanlarla olan ilişkilerinde yakınlık veya mesafe arzulama derecesi olup, yakın ilişkilerde somut olarak dokunulma, sarılma veya sözlü övgü alma isteğiyle kendini gösterir.

Çocuk velayeti davalarında, gelişimin kritik erken yıllarında annenin bakım önceliğine sahip olması gerektiğini öngören hukuki ve hukuki-psikolojik varsayım.

Travmaya maruz kalan bireylere uzun süreli bakım veren ve yardım eden profesyonellerde görülen tükenmişlik ve kronik stres belirtileri tablosudur.

Başkasının iyiliğini ve refahını önceliklendiren, karşısındakinin acısını hafifletmeye ve gelişimini desteklemeye odaklı, diğerkâm bir sevgi biçimi.

Genellikle korku ve mizah unsurları barındıran, 'bir tanıdığın tanıdığı' formülüyle yayılan, somut kanıtı bulunmayan ancak doğru olduğuna inanılan modern folklorik anlatıdır.

Failin, cinsel bir partnerin öldürülmesi eyleminden veya sonrasındaki beden bütünlüğünün bozulmasından cinsel uyarılma ve tatmin elde ettiği ekstrem bir cinsel sadizm formudur.

Bir nesnenin zemininden ayırt edilmesini sağlayan uzamsal formu ve dış sınırları.

Bir nesnenin şeklini, boyutunu, dokusunu ve diğer özelliklerini değerlendirmek için başta görme ve dokunma olmak üzere duyuları kullanma yeteneği.

Farklı açılardan ve perspektiflerden gözlemlenmesine rağmen, bir nesnenin fiziksel formunun zihinsel olarak sabit ve değişmez biçimde algılanmasını sağlayan temel algısal süreç.

Ergonomide, kontrol elemanlarının veya göstergelerin işlevlerini fiziksel formları aracılığıyla ayırt edilebilir kılmak için biçimlendirilmesi.