Şehir Efsanesi
Urban Legend
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanın veya bireyin, laboratuvar sonuçlarını incelemeden 'Bir arkadaşımın tanıdığı gece kulübünde içkisine ilaç atılarak böbrekleri çalınmış' şeklindeki doğrulanmamış bir hikayeyi mutlak gerçek olarak savunması ve bu anlatıyı toplumsal bir tehlikeymiş gibi etrafındakilere aktarması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve folklor çalışmaları bağlamında şehir efsaneleri, belirsizlik ve korku karşısında insan zihninin anlam yaratma mekanizmalarının bir ürünüdür. Sosyal bulaşıcılık teorisi çerçevesinde bu anlatılar, bireylerin yüksek uyarılma yaratan bilgileri paylaşma eğilimi sayesinde popülasyon içinde hızla yayılır. Teyit edilmemiş olmalarına rağmen inanılırlık kazanmalarının temel nedeni, sezgisel akıl yürütme (sezgisellik) ve doğrulama yanlılığıdır. Bireyler, anlatının içerdiği duygusal yük (genellikle dehşet ya da ahlaki ders) nedeniyle eleştirel düşünme süzgecini devre dışı bırakır ve hikayenin modern teknoloji veya çağdaş mekanlarda geçiyor olması ona sahte bir otantiklik kazandırır.
Etimoloji
İngilizce 'urban' (kentsel, şehre ait) ve 'legend' (efsane, rivayet) kelimelerinin birleşiminden oluşur; kökeni Latince 'legere' (okumak, seçmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Mit ve masallardan, modern bir sete ve güncel teknolojilere sahip olmasıyla ayrılır; komplo teorilerinden ise daha lokal, gündelik ve genellikle doğaüstü unsurlar yerine olası ama abartılmış tehlikeler içermesiyle farklılaşır.
Keşfetmeye Devam Edin
Doğrulama Yanlılığı
Doğrulama Yanlılığı
Confirmation Bias
Bireyin önceden var olan inançlarını, hipotezlerini veya beklentilerini destekleyen bilgileri seçici olarak arama, hatırlama ve bu yönüyle doğrulayan kanıtlara aşırı değer atfederken çelişkili verileri görmezden gelme eğilimidir.
İncele