Kişilik Psikolojisi
Ambiversiyon
Ambiversion
İçe dönüklük ve dışa dönüklük özelliklerinin yaklaşık olarak eşit derecede sergilenme eğilimidir.
Başaran
Achiever
Belirlenen bir eylemi veya arzu edilen hedefi başarılı bir şekilde tamamlayabilme ve somut sonuçlar ortaya koyabilme kapasitesine sahip birey.
Bilişsel-duygusal Kişilik Sistemi
Cognitive–affective Personality System
Kişiliği, durum-spesifik tetikleyicilere yanıt olarak birbirini etkileyen bilişler ve duygusal eğilimlerden oluşan karmaşık, entegre bir ağ olarak ele alan kuramsal model.
Büyük Beş Kişilik Modeli
Big Five Personality Model
Bireysel kişilik farklılıklarını dışadönüklük, nevrotisizm, uyumluluk, sorumluluk ve deneyime açıklık olmak üzere beş temel boyutta inceleyen taksonomik model.
Davranışsal Uyum
Behavioral Congruence
Bir bireyin veya grubun beyan ettiği amaçları, tutumları ve değerleri ile gözlemlenebilir eylemleri arasındaki tutarlılık durumu.
Dinamik Özellik
Dynamic Trait
Bireyi belirli bir amaca yönlendiren, harekete geçiren ve motivasyonel süreçleri içeren temel kişilik özelliklerinden biridir.
Dominans İhtiyacı
Dominance Need
Henry A. Murray tarafından öne sürülen; başkalarına hükmetme, liderlik etme veya onları kontrol etme yönündeki içsel güdü.
Durumlararası Tutarlılık
Cross-situational Consistency
Kişilik özelliklerinin veya bilişsel stillerin, farklı sosyal ortamlarda benzer ya da işlevsel olarak eşdeğer biçimlerde sergilenme derecesi.
Duygu Yoğunluğu
Affect İntensity
Bireylerin olumlu ya da olumsuz duygu durumlarını deneyimlerken sergiledikleri tepki şiddetinin, düşükten yükseğe uzanan bireysel ve tutarlı boyutu.
Ego Dayanıklılığı
Ego Resiliency
Bireyin sosyal taleplere ve çevresel stresörlere uyum sağlayabilmek amacıyla duygusal dürtülerini esnek bir şekilde bastırma veya ifade etme kapasitesidir.
Ego Kontrolü
Ego Control
Duygusal ve motivasyonel dürtülerin ifade edilmesini ya da bastırılmasını yöneten, aşırı kontrolsüzlükten aşırı kontrole kadar uzanan bir kişilik özelliğidir.
Egoizm
Egoism
Bireyin başkalarının ihtiyaçlarını yok sayarak tamamen kendi çıkarlarına dayalı motivasyonlarla hareket etmesini ve bencil bir karakter yapısı sergilemesini ifade eden kişilik özelliğidir.
Eylemsel Yönelim
Agentic Orientation
Dünyada başarı elde etme, üretme, etki yaratma ve bireysel hedeflere ulaşma odaklı, rekabetçilik ve öz-odaklılıkla karakterize edilen psikolojik yönelim.
Hükmetme Eğilimi
Ascendance
Bireyin grup içinde öne çıkma, kendini kabul ettirme ve başkaları üzerinde otorite kurma arzusuyla karakterize edilen kişilik özelliği.
Kapalifikirlilik
Closedmindedness
Bireyin yeni bilgilere, farklı bakış açılarına ve alternatif kanıtlara karşı direnç göstermesine yol açan, yüksek düzeyde dogmatizmle karakterize bir kişilik özelliğidir.
Karakter Özellikleri
Character Traits
Kişiliğin değerler, güdüler ve ahlaki standartlara uyum sağlama kapasitesiyle şekillenen dispozisyonel eğilimleridir.
Kardinal Eğilim
Cardinal Disposition
Bireyin yaşamındaki neredeyse tüm davranışları, tercihleri ve motivasyonları yönlendiren, kişiliğin en baskın ve merkezi eğilimidir.
Ortak Özellik
Common Trait
Gordon Allport'un kişilik teorisinde, birçok insan tarafından paylaşılan ve farklı durumlarda benzer şekilde dışa vurulan kalıcı kişilik özellikleridir.
Rekabetçilik
Competitiveness
Bireyin nesnel rekabetçi durumları aktif olarak arama ve kendi performansını bir standart veya eşdeğer yetenekteki başka bir kişinin başarısıyla karşılaştırma eğilimi.
Serebrotoni
Cerebrotonia
William Herbert Sheldon'ın somatotip teorisinde, ektomorf fiziksel yapıya eşlik eden; içedönüklük, ketlenme, yalnızlık sevgisi ve yüksek hassasiyetle karakterize edilen kişilik tipi.
Uyumluluk
Agreeableness
Beş Faktör Kişilik Modeli'nde yer alan; işbirlikçi, yardımsever ve diğergâm davranışlar sergileme eğilimi.
Üstünlük-boyun Eğme
Ascendance–submission
Bireyler arası ilişkilerde sosyal güç, kontrol ve etki kurma çabası ile bu güce tabi olma veya otoriteyi kabul etme eğilimlerini içeren iki kutuplu davranışsal boyut.