Akut Beyin Bozukluğu
Acute Brain Disorder
Tanım
Beyin fonksiyonlarında geçici ve geri dönüşümlü bozulmadan kaynaklanan her türlü belirti modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir erkek hasta, geçirdiği elektif ortopedik cerrahi sonrası postoperatif dönemde ani başlayan yönelim bozukluğu, görsel halüsinasyonlar ve akşama doğru artan ajitasyon (sundowning) belirtileri gösterir. Detaylı tıbbi değerlendirmede altta başka bir kalıcı nörodejeneratif hastalık saptanmaz; durumun elektrolit dengesizliği ve geçici hipoksiye bağlı geliştiği anlaşılır. Uygun medikal destek ve sıvı replasmanı ile hasta 48 saat içinde tamamen eski kognitif düzeyine geri döner.
Derin Analiz
Akut beyin bozukluğu, nörolojik ve psikiyatrik ekosistemde genellikle ani başlangıçlı, kısa süreli ve altında yatan somatik ya da toksik bir etkenin ortadan kalkmasıyla tamamen iyileşebilen durumları kapsar. Patofizyolojik düzeyde; nörotransmitter dengesizlikleri, metabolik enkefalopatiler, hipoksi veya akut farmakolojik ajan maruziyeti gibi faktörlerin sinaptik iletide yarattığı geçici aksamalarla karakterizedir. Klinik seyrinde, bilişsel esneklikte ani düşüş, dikkat odaklanmasında bozulma ve bilinç durumunda dalgalanmalar gözlenir. DSM-5 sınıflandırmasında doğrudan bu adla yer almasa da, 'Başka Bir Tıbbi Duruma Bağlı Deliryum' veya 'Madde İntoksikasyonu/Yoksunluğu' gibi geçici ve geri dönüşümlü nörokognitif tablolar bu kategorinin alt bileşenlerini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'acutus' [sivri, hızlı ilerleyen] + Eski İngilizce 'bægen' [beyin] + Grekçe 'dys-' [bozuk, kusurlu] ve 'ordiri' [düzenlemek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nörodejeneratif Demans (Demans ilerleyici ve kalıcıdır; akut beyin bozukluğu ise geçici ve geri dönüşümlüdür).