Alışkanlık Ters Çevirme
Habit Reversal
Tanım
Bireyin istenmeyen ve otomatikleşmiş motor davranışları (saç koparma, tırnak yeme gibi) ortadan kaldırmak için yeni ve uyumlu bir tepki öğrenmesini esas alan davranış terapisi tekniği.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik olarak saç koparan (trikotillomani) bir danışanın, saçına dokunma dürtüsünü tetikleyen uyarıcıları (örneğin ders çalışırken masada otururken dalgınlaşma) fark etmesi öğretilir. Dürtü hissedildiği anda, ellerini masanın altında sıkıca yumruk yaparak veya kollarını bacaklarının altına sokarak saçına uzanmasını engelleyen bağdaşmaz bir fiziksel tepkiyi 2 dakika boyunca sürdürmesi sağlanır.
Derin Analiz
Alışkanlık ters çevirme eğitimi (HRT), genellikle tıkınırcasına yeme, sigara kullanımı, tırnak yeme ve trikotillomani gibi dürtü kontrolü ve yineleyici motor alışkanlıkların tedavisinde başvurulan çok bileşenli bir müdahaledir. Temel mekanizması; farkındalık eğitimi (awareness training), rekabet eden tepki eğitimi (competing response training) ve sosyal destek süreçlerinin entegrasyonuna dayanır. Bireyin, soruna yol açan uyarıcıyı önceden fark etmesi sağlanır ve ardından bu otomatik döngüyünörolojik veya fiziksel olarak imkansız kılan veya onunla bağdaşmayan (örneğin ellerini yumruk yaparak kenetlemek) alternatif bir davranış pekiştirilir.
Etimoloji
Latince 'habitus' (giysi, duruş, edinilmiş durum/alışkanlık) ve tersine çevirmek anlamındaki köklerin birleşiminden oluşan davranışçı terminoloji.
Karıştırmayın
Sistematik duyarsızlaştırma ve maruz bırakma terapileriyle karıştırılabilir; ancak temel fark, bu yöntemin anksiyete azaltımından ziyade doğrudan motor tepki döngüsünü kırmaya ve rakip bir davranış yerleştirmeye odaklanmasıdır.