Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alkol Halüsinozu

Alcohol Hallucinosis

Tanım

Ağır ve uzun süreli alkol kullanımının ani olarak kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan, genellikle işitsel nitelikteki canlı ve ısrarcı halüsinasyonlarla karakterize klinik durum.

Örnek Vaka / Uygulama

On yıldır günlük yüksek miktarda alkol tüketen 45 yaşındaki bir erkek hasta, sosyal baskılar nedeniyle alkolü aniden bıraktıktan 24 saat sonra hastaneye başvurmuştur. Hastanın bilinci açık ve zamana/yere tam oryante olmasına rağmen, odada başkaları yokken sürekli kendisini eleştiren ve tehdit eden iki erkek sesi duyduğunu bildirmektedir. Vücut ısısı ve tansiyonu normal sınırda seyretmekte olup, tablonun delirium tremens ile karışmadığı, izole alkol halüsinozu olduğu saptanmıştır.

Derin Analiz

Alkol halüsinozu, DSM-5 sınıflandırmasında madde yoksunluk bozuklukları spektrumunda değerlendirilen bir tablodur. Genellikle kronik alkol bağımlısı bireylerin alımını sonlandırmasından sonraki 12 ila 48 saat içinde başlar. Delirium tremens'ten farklı olarak bilinç genellikle berraktır; yönelim (oryantasyon) bozulmamıştır ve hayati bulgular çoğunlukla stabildir. Nörobiyolojik zeminde, uzun süreli alkolün merkezi sinir sistemindeki GABAerjik sistemi kronik olarak baskılaması ve NMDA reseptörlerini bloke etmesi yatar. Alkol ani çekildiğinde, ani bir glutamaterjik hiperaktivite ve GABA inhibisyon kaybı meydana gelir; bu dengesizlik özellikle temporal lob ve işitsel kortekste hiperzerre (aşırı uyarılma) yaratarak denetlenemeyen işitsel algı kusurlarına yol açar.

Etimoloji

Latince 'alcohol' (damıtılmış madde) ve Yunanca 'halucinatio' (zihinsel sapma, yanılsama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Delirium Tremens ile sıklıkla karıştırılır; delirium tremens tablosunda yoğun konfüzyon, otonomik instabilite (taşikardi, ateş, aşırı terleme) ve görsel halüsinasyonlar ön plandayken, alkol halüsinozunda bilinç açıktır ve halüsinasyonlar ağırlıklı olarak işitseldir.