Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aracı Öğrenme

Mediational Learning

Tanım

Uzay veya zamansal olarak doğrudan bitişik olmayan iki ya da daha fazla olay arasındaki bağı kurmak için aracıların (mediator) kullanıldığı bir öğrenme biçimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir çocuğun köpeğin havlaması ile tehlike kavramı arasında zaman ve mekân bağı kurabilmesi için ebeveyninin 'O ısırmaz ama uzak duralım' uyarısını bir aracı (işaret) olarak kullanması ve bu bilgiyi gelecekteki benzer durumlara genellemesi aracı öğrenmeye örnek teşkil eder.

Derin Analiz

Aracı öğrenme, klasik ve edimsel koşullamanın basit uyarıcı-tepki zincirleriyle açıklayamadığı karmaşık bilişsel süreçleri modellemek için geliştirilmiştir. Bireyin zihinsel süreçlerinde veya çevresel uyaranlar arasında bir 'köprü' işlevi gören aracı unsurlar (işaretler, semboller veya içsel temsiller), dolaylı bağların kurulmasını sağlar. S-R (Uyarıcı-Tepki) psikolojisinden S-O-R (Uyarıcı-Organizma-Tepki) paradigmasına geçişin temel taşlarından biridir. Bilişsel psikoloji ve davranışçı kuramın kesişim kümesinde yer alan bu mekanizma, özellikle problem çözme, dil edinimi ve kavramsal genelleme süreçlerinde aktif rol oynar.

Etimoloji

Latince 'medius' (orta, ortadaki) kelimesinden türetilen 'mediation' (aracılık) kavramı ile Eski İngilizce 'leornian' (çalışmak, edinmek) kökünden gelen 'learning' (öğrenme) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Dolaylı öğrenme (observational learning) ile sıklıkla karıştırılır; ancak dolaylı öğrenme başkasının deneyimini gözlemlemeye dayanırken, aracı öğrenme doğrudan yaşantılanmayan iki olay arasında zihinsel veya ipucu bazlı bir köprü kurulmasını ifade eder.