Baskılayıcı İkna
Coercive Persuasion
Tanım
Siyasi veya askeri tutsakların davranış ve tutumlarında köklü değişiklikler yaratmak amacıyla tehdit, tecrit ve sürekli sorgulama gibi yöntemlerin kullanıldığı sistematik endoktrinasyon süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek güvenlikli bir kampta tutulan bir askeri personele günlerce uykusuz bırakılarak tekrarlayıcı ideolojik telkinler yapılması, en nihayetinde kişinin kendi öz benliğini ve eski sadakatlerini reddeden bir itiraf metnini imzalaması baskılayıcı iknanın klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Edgar H. Schein tarafından 1961 yılında literatüre kazandırılan baskılayıcı ikna, temelde bireyin psikolojik sınırlarını çökerterek dışsal kaynaklı bir değerler sistemini içselleştirmesini hedefleyen kontrollü bir sosyal etki programıdır. Süreç genellikle çözülme, yeniden biçimlendirme ve pekiştirme aşamalarından geçer. Bireyin sosyal izolasyona maruz bırakılması, temel fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçlarının kısıtlanması ve sürekli bir belirsizlik ortam yaratılması, bilişsel başa çıkma mekanizmalarını felç eder. Klinik ve sosyal psikoloji perspektifinden bakıldığında bu durum, bireyin özerk benlik algısını baskılayarak inanç sistemini manipüle etmeye yönelik otoriteryan bir mühendisliktir.
Etimoloji
Latince 'coërcēre' (bir araya toplamak, zapt etmek, kısıtlamak) ve Latince 'persuadēre' (tavsiye etmek, inandırmak, ikna etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Beyin yıkama (brainwashing) ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak baskılayıcı ikna daha geniş bir sosyal etki spektrumunu ve örgütsel manipülasyon programlarını kapsarken, beyin yıkama terimi daha çok fiziksel zorlama ve esaret altındaki dar gruplara odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Poligami
Poligami
Polygamy
Bir bireyin aynı anda birden fazla eşe sahip olduğu evlilik biçimi ve sosyal yapı.
İncele
Mores
Mores
Mores
Bir kültürün üyeleri tarafından ahlaki açıdan hayati ve işleyiş için gerekli kabul edilen toplumsal örf, adet ve kurallar bütünü.
İncele
İlişkisel Saldırganlık
İlişkisel Saldırganlık
Relational Aggression
Bireylerin veya grupların arasındaki sosyal bağları manipüle ederek, dışlayarak veya zedeleyerek zarar vermeyi amaçlayan örtük bir saldırganlık biçimidir.
İncele
Paranteze Alınmış Ahlak
Paranteze Alınmış Ahlak
Bracketed Morality
Bireyin belirli bir bağlamsal durumdaki özel koşullar nedeniyle, tüm insanların ihtiyaç ve arzularını eşit şekilde gözetme yönündeki olağan ahlaki yükümlülüğünü geçici olarak askıya alması.
İncele