Beden Konsepti
Body Concept
Tanım
Bireyin kendi fiziksel özelliklerine yönelik sahip olduğu düşünsel ve duygusal kavrayış, yani bedenin zihinsel tasarısal imgesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Ergenlik dönemindeki bir bireyin, uzuvlarının büyüme hızını yanlış yorumlayarak kendini sürekli 'hantal' veya 'orantısız' olarak zihinselleştirmesi ve bu kavramsal şemayı tüm sosyal ilişkilerine genellemesi.
Derin Analiz
Beden konsepti, bilişsel psikoloji ve gelişim psikolojisi bağlamında bireyin bedeni hakkındaki inançlarını, değer yargılarını ve bilişsel şemalarını ifade eder. Beden algısından (body percept) farklı olarak, sadece anlık duyusal girdileri veya görsel algıyı değil, aynı zamanda bedenin işlevselliği, estetik değeri ve kimlikle bütünleşmesi üzerine kurulan üst düzey kavramsal değerlendirmeleri kapsar. Benlik saygısı, kimlik gelişimi ve otobiyografik bellek ile doğrudan etkileşim halindedir. Nöropsikolojik düzeyde, parietal lobun somatosensoriyel korteks ile entegre ettiği beden haritalarının, prefrontal korteksteki öz-değerlendirme ve sosyal karşılaştırma mekanizmalarıyla süzülmesi sonucu oluşur.
Etimoloji
İngilizce 'body' (Eski İngilizce 'bodig' - gövde, beden) ve Latince 'conceptus' (kavramak, zihinde tasarlamak, 'concipere' fiilinin geçmiş ortacı) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Beden imgesi (body image) daha geniş bir şemsiye terim olup duygusal ve algısal boyutları kapsarken; beden algısı (body percept) doğrudan anlık duyusal ve nörolojik beden farkındalığına odaklanır. Beden konsepti ise bu yapının daha çok bilişsel ve inanç temelli boyutunu inceler.