Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Benzin Zehirlenmesi

Gasoline İntoxication

Tanım

Benzin buharının solunmasıyla tetiklenen; öforik bir tepki, merkezi sinir sistemi baskılanması ve çeşitli somatik bozukluklarla karakterize klinik tablo.

Örnek Vaka / Uygulama

17 yaşındaki bir erkeğin kapalı bir alanda uzun süre akaryakıt buharına maruz kalmasının ardından acil servise dengesizlik, baş dönmesi, bulantı ve hafif düzeyde öforik/ajite davranışlarla başvurduğu, yapılan nörolojik muayenede merkezi sinir sistemi depresyon bulgularının saptandığı klinik tablo.

Derin Analiz

Uçucu madde kötüye kullanımının bir alt kategorisi olan benzin zehirlenmesi, hidrokarbonların lipofilik yapısı nedeniyle kan-beyin bariyerini hızla geçmesiyle başlar. Santral sinir sisteminde (SSS) öncelikle geçici bir öfori ve eksitasyon (coşku) evresi yaratırken, doza bağlı olarak GABAerjik ve NMDA reseptör mekanizmaları üzerinden ilerleyen bir SSS depresyonuna yol açar. Akut fazda baş ağrısı, halsizlik, konfüzyon, bulantı ve solunum yolu irritasyonu görülürken; kronik maruziyette nörotoksisite, serebeller ataksi ve kalıcı bilişsel kayıplar gelişebilir.

Etimoloji

İngilizce 'gasoline' (petrol türevi uçucu sıvı, Fransızca gaz + Latince oleum [yağ]) ve Latince 'intoxicare' (zehirlemek, toksik maddeyle doldurmak; in- [içinde] + toxicum [zehir]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Uçucu Madde Kullanım Bozukluğu (Genel kategori olup benzin buharını da kapsar ancak bu terim akut intoksikasyon durumunu hedefler), Karbon Monoksit Zehirlenmesi (Benzer hipoksi belirtileri gösterse de etiyolojisi farklıdır).