Biyodavranışsal Değerlendirme
Biobehavioral Assessment
Tanım
Bir bireyin bir uyaran karşısındaki fizyolojik ve davranışsal tepkilerinin, bunların ortaya çıktığı çevresel veya psikososyal koşullarla birlikte sistematik olarak incelenmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Odyoloji ve klinik gelişim psikolojisi ortak çalışmasında, henüz sözel iletişim kuramayan altı aylık bir bebeğin işitme fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla ses geçirmez bir kabinde kontrollü işitsel uyaranlar verilir. Bu esnada bebeğin kalp hızı değişimi ve beyin sapı işitsel potansiyelleri (BAEP) kaydedilerek, çevresel seslere verdiği fizyolojik ve motor tepkiler eş zamanlı olarak haritalandırılır.
Derin Analiz
Biyodavranışsal değerlendirme, öz-bildirimin (self-report) imkansız veya güvenilmez olduğu durumlarda—örneğin erken bebeklik dönemi, iler evre demans veya bilinç dışı somatik tepkilerin ölçümü söz konusu olduğunda—klinik ve gelişimsel psikolojide kritik bir metodolojik köprü işlevi görür. Otonom sinir sistemi aktivitesi, endokrin belirteçler (örneğin kortizol düzeyleri) ve nörofizyolojik yanıtlar (örneğin işitsel olayla ilişkili potansiyeller), gözlemlenebilir davranış kalıplarıyla eşzamanlı olarak analiz edilir. Bu tümel yaklaşım, örtük reaksiyonların çözümlenmesinde ve erken müdahale stratejilerinin nörobiyolojik temellerinin oturtulmasında ampirik bir zemin sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'biological' (biyolojik, yaşamsal) ve 'behavioral' (davranışsal) sıfatlarının birleşiminden oluşan 'biobehavioral' ile Latince 'assidere' (yanına oturmak, tetkik etmek) kökünden türetilen 'assessment' kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sadece psikometrik testlere dayanan geleneksel 'davranışsal değerlendirme' (behavioral assessment) ile karıştırılabilir; ancak biyodavranışsal değerlendirme, davranışın yanı sıra içsel fizyolojik ve biyokimyasal parametreleri de mutlaka sürece dahil eder.