Bobo Bebek
Bobo Doll
Tanım
Albert Bandura'nın gözlemsel öğrenme deneylerinde kullanılan, vurulduğunda tabanındaki ağırlık sayesinde tekrar ayağa kalkan şişme plastik oyuncak.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kreşte, öğretmenin oyuncağını paylaşmayan bir çocuğa karşı sakin ve yapıcı bir çözüm yolu ürettiğini gözlemleyen bir çocuğun, ilerleyen saatlerde başka bir akranıyla anlaşmazlık yaşadığında aynı yapıcı stratejiyi (şiddetsiz iletişim modeli) kendi oyununa uyarlaması, gözlemsel öğrenmenin ve model almanın somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Bobo bebek, deneysel psikolojide özellikle Sosyal Öğrenme Teorisi'nin (daha sonra Sosyal Bilişsel Teori olarak evrilmiştir) test edilmesinde ikonik bir araçtır. Albert Bandura, Dorothea Ross ve Sheila Ross tarafından 1961 ve 1963 yıllarında gerçekleştirilen çığır açıcı deneylerde, çocukların agresif davranışları taklit etme eğilimini (modellendirme) ampirik olarak kanıtlamıştır. Denek olan çocuklar, yetişkin bir modelin Bobo bebeğe fiziksel ve sözel şiddet uyguladığını gözlemledikten sonra, benzer agresif davranışları doğrudan sergileme eğilimi göstermiştir. Bu süreç, klasik ve edimsel koşullanmanın ötesinde, dolaylı pekiştirme ve bilişsel süreçlerin (dikkat, hatırlama, yeniden üretme, motivasyon) insan davranışının kazanılmasındaki merkezi rolünü ortaya koymuştur.
Karıştırmayın
Edimsel koşullanmadaki şekillendirme (shaping) süreci ile sıklıkla karıştırılır; ancak şekillendirme doğrudan pekiştirme tarifelerine dayanırken, Bobo bebek deneylerinin temelini oluşturan gözlemsel öğrenme pekiştireç almadan doğrudan modelin taklit edilmesini içerir.